Y tế chất lượng cao đến gần với người dân

Từ sáng sớm, bà Phùng Kim Sương (71 tuổi, ngụ phường Trung Mỹ Tây, TPHCM) đã có mặt tại Trạm Y tế phường Trung Mỹ Tây để khám bệnh định kỳ. Trước đây, mỗi lần tái khám, bà phải nhờ con cháu đưa đến Bệnh viện Quân y 175, cách nhà khoảng 15km.

“Khi được giới thiệu khám tại trạm y tế phường, tôi mới biết ở đây cũng có thể theo dõi bệnh và cấp thuốc” - bà Kim Sương chia sẻ.

TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu - Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM - cho biết, y tế cơ sở đóng vai trò then chốt, đặc biệt là trạm y tế phường, xã, trong mô hình hệ thống y tế đa tầng - đa cực - đa trung tâm mà ngành y tế đang hướng tới triển khai. Phòng bệnh và phát hiện sớm cần được đặt ngang hàng với điều trị. Chăm sóc sức khỏe ban đầu chính là nền tảng xuyên suốt, bao phủ từ dự phòng, tầm soát sớm, quản lý bệnh mạn tính đến phục hồi chức năng. Tuy nhiên, hiện nay vai trò của y tế cơ sở vẫn chưa được phát huy đúng mức. Số liệu năm 2025 cho thấy, chỉ khoảng 8% lượt khám diễn ra tại tuyến ban đầu, còn lại phần lớn người dân đi thẳng lên các bệnh viện chuyên sâu. Nhân lực y tế tại tuyến cơ sở cũng chỉ chiếm khoảng 17% tổng nhân lực toàn ngành, tạo ra vòng luẩn quẩn giữa thiếu nhân lực và thiếu người bệnh.

Để tháo gỡ điểm nghẽn này, ngành y tế TPHCM đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp: Phát triển trạm y tế theo nguyên lý y học gia đình; tăng cường hội chẩn từ xa; đào tạo quản lý bệnh không lây nhiễm cho bác sĩ tuyến dưới; đảm bảo cung ứng thuốc tương đương tuyến trên và có chính sách thu hút bác sĩ về công tác tại cơ sở. Đặc biệt, Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị đã xác định rõ định hướng chuyển mạnh từ “chữa bệnh” sang “chủ động phòng bệnh”, lấy y tế cơ sở làm nền tảng.

“Mục tiêu là để trạm y tế thực sự trở thành người gác cổng của hệ thống y tế, chăm sóc sức khỏe người dân từ sớm, từ xa và suốt vòng đời” - TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu nhấn mạnh.

Để giảm áp lực, Bệnh viện Ung bướu TPHCM và Bệnh viện Đa khoa Vũng Tàu đã thống nhất phát triển chuyên khoa ung bướu tại Bà Rịa, khảo sát xây dựng trung tâm mới, giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng tại địa phương. Tương tự, việc mở rộng khám, chữa bệnh tại các vùng đảo xa như Đặc khu Côn Đảo và mở Bệnh viện Từ Dũ (cơ sở 2 ở Cần Giờ) cũng là hướng tiếp cận đưa dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần người dân. Khi đưa vào hoạt động, những cơ sở y tế này đã thu hút hàng nghìn người dân khu vực gần đó đến khám, điều trị và cấp cứu kịp thời cho nhiều người tại chỗ, thay vì chuyển lên tuyến trên.

Theo PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TPHCM, trong năm 2026, thành phố sẽ rà soát, quy hoạch lại hệ thống bệnh viện cửa ngõ phù hợp với không gian đô thị mới.