Thêm 2 Bảo vật quốc gia được công bố tại TPHCM

Đây là những hiện vật có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa và nghệ thuật, phản ánh những giai đoạn phát triển quan trọng trong đời sống tinh thần của cư dân Nam Bộ qua nhiều thế kỷ.

Theo Quyết định số 236/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 31.12.2025, Bát bồng gốm văn hóa Hoa Lộc đang lưu giữ tại Bảo tàng TPHCM, được công nhận là Bảo vật quốc gia. Hiện vật được xếp hạng thứ 14 trong số các Bảo vật quốc gia đang được bảo tồn tại hệ thống bảo tàng thuộc Thời Dựng Nước ở TPHCM.

Bát bồng có niên đại khoảng 4.000 - 3.800 năm cách ngày nay, thuộc giai đoạn tiền - sơ sử của cư dân cổ tại khu vực Nam Bộ. Hiện vật được chế tác từ đất nung, gồm phần chân đế cao, thân bát rộng và miệng loe. Các nhà khoa học cho biết cấu trúc của bát được chia thành nhiều phần rõ rệt, thể hiện trình độ kỹ thuật và thẩm mỹ phát triển của cư dân cổ. Bề mặt hiện vật có lớp áo màu xám hồng đặc trưng của gốm nung, cho thấy kỹ thuật chế tác đã đạt đến độ tinh xảo nhất định.

Qua phân tích vi ảnh Microstructure, các nhà khoa học xác định bát được nung ở nhiệt độ từ khoảng 700 - 800°C. Phần chân đế có dạng cao, loe xiên, kết hợp với thân bát rộng tạo nên sự cân đối và vững chắc. Những hoa văn trang trí trên thân bát được thực hiện bằng kỹ thuật khắc vạch kết hợp in chìm, tạo nên các dải họa tiết hình tam giác, hình thoi và đường chỉ song song. Các chi tiết trang trí được bố cục hài hòa, thể hiện tư duy nghệ thuật phát triển cao.

Bên cạnh Bát bồng gốm văn hóa Hoa Lộc, Bộ tượng gốm men nhiều màu Tam quan Đại Đế cũng được công nhận là Bảo vật quốc gia. Bộ tượng có niên đại vào khoảng cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX, là hiện vật tiêu biểu cho nghệ thuật gốm men nhiều màu của vùng Nam Bộ. Bộ tượng được chế tác công phu với các chi tiết trang phục, mũ miện và thần thái nhân vật được thể hiện sinh động, phản ánh rõ nét ảnh hưởng của tín ngưỡng dân gian và văn hóa Hoa trong đời sống tinh thần của cộng đồng cư dân tại TPHCM.

Theo các nhà nghiên cứu, giá trị của bộ tượng không chỉ nằm ở kỹ thuật tạo hình và men màu đặc sắc, mà còn ở ý nghĩa văn hóa - tín ngưỡng sâu sắc. Hình tượng Tam quan Đại Đế gắn liền với quan niệm bảo hộ, che chở và mang lại bình an cho cộng đồng. Những hiện vật như vậy góp phần phản ánh đời sống tâm linh phong phú của cư dân Nam Bộ trong quá trình giao lưu và tiếp biến văn hóa.

Việc hai hiện vật được công nhận là Bảo vật quốc gia cho thấy giá trị nổi bật của các di sản đang được lưu giữ tại Bảo tàng TPHCM. Đây không chỉ là sự ghi nhận đối với giá trị lịch sử - văn hóa của hiện vật, mà còn góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng trong công tác bảo tồn di sản.

Theo Bảo tàng TPHCM, hai Bảo vật quốc gia này đang được trưng bày phục vụ công chúng từ ngày 6.3 đến ngày 8.3.2026 tại Bảo tàng TPHCM (số 65 Lý Tự Trọng, TPHCM). Hoạt động trưng bày nhằm giới thiệu rộng rãi đến công chúng những giá trị tiêu biểu của di sản văn hóa, đồng thời góp phần lan tỏa ý thức gìn giữ và phát huy các giá trị lịch sử - văn hóa của đất nước.