Nghi lễ truyền thống mở hội Thái miếu nhà Trần ở Quảng Ninh

Lễ khai hội do Ban Quản lý Di sản thế giới Vịnh Hạ Long - Yên Tử tổ chức tại Thái miếu nhà Trần (Khu Trại Lốc, phường An Sinh).

Theo kịch bản lễ hội, phần lễ gồm nhiều nghi thức truyền thống như: lễ thỉnh vua; lễ tế cáo yết; lễ cầu an; lễ bảo thần; lễ rước nước; lễ khai hội; lễ giỗ Đức Thái Tổ Trần Thừa; lễ tế và lễ tạ.

Phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và trò chơi dân gian như: chơi pháo đất, ném còn, đi cầu kiều, thi đấu bóng chuyền hơi nam – nữ, biểu diễn võ thuật cổ truyền và chương trình giao lưu văn nghệ.

Đây là lần đầu tiên lễ hội được tổ chức sau khi quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO vinh danh là Di sản văn hóa thế giới.

Lễ hội là dịp để nhân dân và du khách thập phương dâng hương, chiêm bái, bày tỏ lòng thành kính, tri ân công đức của các bậc tiền nhân đã có công gây dựng đất nước.

Theo sử liệu, hơn 7 thế kỷ trước, năm 1237, sau khi lên ngôi, vua Trần Thái Tông (tức Trần Cảnh) đã ban cho anh trai là Trần Liễu vùng đất Ngũ Yên gồm: Yên Sinh, Yên Phụ, Yên Dưỡng, Yên Bang và Yên Hưng, đồng thời phong tước An Sinh Vương.

Tại đây, An Sinh Vương Trần Liễu cho xây dựng điện An Sinh và nhiều công trình phủ đệ. Trong đó có Tiên miếu (tức Thái miếu) để thờ cúng tổ tiên và thân phụ là Đức Thái Tổ Trần Thừa.

Sau khi An Sinh Vương Trần Liễu qua đời, nhà Trần tiếp tục mở rộng Tiên miếu thành Thái miếu của hoàng gia với quy mô ngày càng lớn. Các vua Trần sau khi băng hà đều được thờ tự tại đây.

Triều Trần cũng là triều đại khai sáng Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử với tư tưởng “cư trần lạc đạo”, đặt nền tảng cho sự phát triển của Phật giáo Việt Nam ở vị thế quốc giáo. Vì vậy, vùng đất An Sinh không chỉ là quê gốc của nhà Trần mà còn là trung tâm văn hóa – tâm linh tiêu biểu với quần thể di tích kiến trúc tôn giáo, tín ngưỡng đặc sắc.

Trải qua nhiều thế kỷ, Thái miếu nhà Trần trở thành điểm hội tụ tâm linh linh thiêng, nơi nhân dân, phật tử và du khách thập phương tìm về chiêm bái, cầu an và tri ân tiền nhân, tiếp nối truyền thống “uống nước nhớ nguồn”.

Phát biểu khai hội, ông Phạm Đình Huỳnh, Phó Trưởng Ban Quản lý Di sản thế giới Vịnh Hạ Long - Yên Tử, khẳng định lễ khai hội Thái miếu nhà Trần không chỉ mở đầu cho mùa lễ hội năm 2026 mà còn đánh dấu bước khởi đầu cho một năm tiếp tục phát huy giá trị di sản.

Lễ hội năm nay cũng đặt ra yêu cầu cao hơn trong công tác quản lý, bảo tồn, gìn giữ không gian văn hóa, đời sống tín ngưỡng; phát triển du lịch văn hóa tâm linh gắn với bảo tồn và phát huy giá trị quần thể di tích và danh thắng Yên Tử nói chung, di tích Thái miếu nhà Trần nói riêng.

Phó Trưởng Ban Quản lý Di sản thế giới Vịnh Hạ Long - Yên Tử kêu gọi người dân, phật tử và du khách tham gia lễ hội với tinh thần văn minh, tôn trọng không gian thiêng liêng của di sản; chung tay giữ gìn cảnh quan, bảo vệ môi trường, lan tỏa hình ảnh con người Quảng Ninh thân thiện, hiếu khách.