Greenland và Canada bắt tay về khoáng sản chiến lược

Động thái này diễn ra khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần đề cập khả năng Mỹ “sở hữu” Greenland sau khi trở lại Nhà Trắng.

Ngày 2.3, Bộ Tài nguyên Thiên nhiên Canada cho biết nước này và Greenland đã ký Tuyên bố chung về ý định hợp tác trong lĩnh vực khoáng sản chiến lược và năng lượng. Văn kiện được ký giữa Bộ Tài nguyên Thiên nhiên Canada và Bộ Kinh doanh, Tài nguyên Khoáng sản, Năng lượng, Tư pháp và Bình đẳng giới của Greenland.

Theo thông tin công bố, hai bên khẳng định hợp tác dựa trên các nguyên tắc cộng tác và cùng có lợi, hướng tới tăng cường chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng cũng như phát triển các lĩnh vực năng lượng tiềm năng tại khu vực Bắc Cực.

Greenland là vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch, được đánh giá giàu tài nguyên khoáng sản chiến lược như đất hiếm, uranium và nhiều kim loại thiết yếu cho quá trình chuyển đổi năng lượng xanh. Trong khi đó, Canada cũng là một trong những quốc gia có trữ lượng lớn khoáng sản quan trọng, đặc biệt phục vụ sản xuất pin, xe điện và công nghệ cao.

Động thái ký kết lần này được xem là bước đi tiếp theo trong tiến trình làm sâu sắc quan hệ song phương, sau khi Canada chính thức mở Lãnh sự quán tại Nuuk - thủ phủ của Greenland - hôm 6.2. Việc thiết lập hiện diện ngoại giao trực tiếp tại Nuuk cho thấy Ottawa coi trọng vai trò chiến lược ngày càng tăng của hòn đảo lớn nhất thế giới trong bức tranh an ninh và kinh tế khu vực Bắc Cực.

Thỏa thuận được ký kết trong bối cảnh khu vực này đang chứng kiến những chuyển động địa chính trị đáng chú ý. Kể từ khi trở lại Nhà Trắng đầu năm 2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần nêu quan điểm rằng Mỹ nên “mua” hoặc tiếp quản Greenland. Thậm chí, ông còn tuyên bố không loại trừ khả năng sử dụng biện pháp quân sự để đảm bảo quyền kiểm soát hòn đảo.

Những phát biểu này đã làm dấy lên phản ứng từ cả Copenhagen lẫn Nuuk. Chính phủ Đan Mạch khẳng định Greenland không phải để bán, trong khi chính quyền Greenland tái nhấn mạnh quyền tự quyết của người dân trên đảo. Canada cũng công khai bày tỏ ủng hộ Đan Mạch và Greenland trước các tuyên bố từ Washington.

Giới quan sát cho rằng việc Canada thúc đẩy hợp tác trực tiếp với Greenland không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn thể hiện thông điệp chính trị rõ ràng: Tăng cường liên kết giữa các quốc gia và vùng lãnh thổ Bắc Cực dựa trên luật pháp quốc tế và tôn trọng chủ quyền.

Trong bối cảnh thế giới cạnh tranh gay gắt về nguồn cung khoáng sản chiến lược - yếu tố then chốt cho quá trình chuyển đổi năng lượng và phát triển công nghệ cao, Greenland nổi lên như một “điểm nóng” mới. Băng tan do biến đổi khí hậu cũng khiến việc tiếp cận tài nguyên và các tuyến hàng hải Bắc Cực trở nên khả thi hơn, đồng thời kéo theo nhiều toan tính chiến lược.

Tuyên bố chung Canada - Greenland vì thế không chỉ đơn thuần là một thỏa thuận hợp tác kinh tế. Nó phản ánh sự tái định vị lợi ích tại Bắc Cực, nơi tài nguyên, an ninh và địa chính trị đang đan xen chặt chẽ hơn bao giờ hết.