Chuẩn hóa quy trình bỏ phiếu và kiểm phiếu, đặc biệt ở cấp cơ sở

Bốn điểm mới đáng chú ý

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 sẽ diễn ra vào ngày 15.3 tới đây.

Theo Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, Chánh Văn phòng Hội đồng Bầu cử Quốc gia Lê Quang Mạnh, đến thời điểm này, có thể khẳng định các điều kiện cơ bản cho ngày bầu cử đã được chuẩn bị tương đối đầy đủ, bài bản.

Tuy nhiên, từ nay đến ngày 15.3 là giai đoạn then chốt, đòi hỏi phải tiếp tục rà soát kỹ lưỡng, không chủ quan, bảo đảm để mỗi lá phiếu của cử tri được thực hiện trong điều kiện thuận lợi, an toàn và đúng pháp luật.

Cuộc bầu cử lần này có một số điểm mới đáng chú ý, không chỉ ở phương diện tổ chức mà còn ở bối cảnh vận hành của hệ thống chính trị.

Thứ nhất, đây là lần đầu tiên tổ chức bầu cử trong điều kiện triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Phạm vi quản lý của mỗi đơn vị hành chính rộng hơn, quy mô dân số lớn hơn, yêu cầu về năng lực điều hành cũng cao hơn.

Điều đó tác động trực tiếp đến việc xác định cơ cấu, phân bổ số lượng đại biểu và tổ chức các hội nghị hiệp thương.

“Nếu trước đây việc tiếp xúc cử tri hay tổ chức mạn đàm tiểu sử người ứng cử diễn ra trong không gian hẹp, thì nay phải bảo đảm người ứng cử có điều kiện tiếp cận đầy đủ các nhóm dân cư trong địa bàn rộng hơn. Đây là một thay đổi quan trọng, đòi hỏi sự chuẩn bị rất kỹ lưỡng” - ông Lê Quang Mạnh nói.

Thứ hai, chuyển đổi số đã trở thành phương thức điều hành xuyên suốt. Tuy nhiên, công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ, điều cốt lõi vẫn là trách nhiệm của con người trong việc rà soát, kiểm tra và chịu trách nhiệm về từng khâu, từng nhiệm vụ.

Vì vậy, cùng với việc triển khai hệ thống số, công tác tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ cho cán bộ cơ sở được đặc biệt coi trọng.

Thứ ba, quy trình bầu cử được rút ngắn về thời gian so với các nhiệm kỳ trước. Việc rút ngắn này không làm giảm yêu cầu chặt chẽ của từng bước, mà buộc các cơ quan liên quan phải phối hợp nhịp nhàng hơn, xử lý công việc khoa học hơn, tránh chồng chéo.

Thứ tư, chủ trương tăng số lượng đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách, dự kiến 145 đại biểu ở Trung ương và 55 đại biểu tại địa phương. Điều này phản ánh định hướng tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động của Quốc hội…

Tập trung 4 nhóm nhiệm vụ trọng tâm

Chánh Văn phòng Hội đồng bầu cử Quốc gia cho biết, từ nay đến ngày bầu cử phải tập trung 4 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, hoàn thiện ở mức cao nhất công tác quản lý dữ liệu và bảo đảm quyền bầu cử của công dân. Danh sách cử tri đã được niêm yết, nhưng vẫn phải tiếp tục rà soát, cập nhật biến động dân cư đến sát ngày bầu cử. Yêu cầu đặt ra là chính xác, đầy đủ, không để sót người đủ điều kiện và cũng không để xảy ra sai lệch…

Thứ hai, tổ chức thực chất các hội nghị tiếp xúc cử tri vận động bầu cử. Theo quy định, mỗi ứng cử viên đại biểu Quốc hội phải thực hiện tối thiểu 12 cuộc tiếp xúc cử tri. Không để việc tiếp xúc chỉ dừng ở hình thức.

Thứ ba, tiếp tục nắm vững địa bàn, phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng để bảo đảm an ninh, an toàn toàn diện. Các địa phương cần rà soát lại toàn bộ phương án bảo đảm an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy, y tế, thông tin liên lạc…

Thứ tư, chuẩn hóa quy trình bỏ phiếu và kiểm phiếu. Ngày bầu cử phải được tổ chức nghiêm túc, đúng luật, từ việc khai mạc, hướng dẫn quy trình để cử tri bỏ phiếu, niêm phong hòm phiếu đến kiểm phiếu và lập biên bản.

Mỗi cán bộ tổ bầu cử cần tiếp tục được tập huấn kỹ lưỡng, “cầm tay chỉ việc” để thực hiện đúng quy trình, không để xảy ra sai sót dù là nhỏ nhất. Việc tổng hợp, báo cáo và công bố kết quả phải đúng thời hạn theo quy định của pháp luật, bảo đảm tính công khai, minh bạch.