Dầu Venezuela sắp được mở van, Mỹ đổi chiến lược trừng phạt

Đây được xem là bước chuyển quan trọng trong chính sách của Mỹ, khi thay thế cách tiếp cận cấp giấy phép riêng lẻ cho từng doanh nghiệp bằng một cơ chế rộng hơn.

Động thái này diễn ra sau khi Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro hồi đầu tháng 1, sự kiện được giới chức Mỹ cho là mở đường cho việc điều chỉnh chính sách trừng phạt.

Washington tuyên bố sẵn sàng giảm áp lực lên ngành dầu mỏ Venezuela nhằm tạo điều kiện cho thỏa thuận cung cấp dầu trị giá khoảng 2 tỉ USD giữa hai bên, đồng thời hỗ trợ một kế hoạch tái thiết ngành dầu khí lên tới 100 tỉ USD.

Trong những tuần gần đây, hàng loạt đối tác và khách hàng của tập đoàn dầu khí quốc doanh Venezuela PDVSA đã nộp đơn xin giấy phép cá nhân để mở rộng sản lượng hoặc xuất khẩu dầu từ quốc gia thành viên OPEC này.

Danh sách gồm các nhà sản xuất và tập đoàn năng lượng lớn như Chevron, Repsol, ENI, nhà lọc dầu Reliance Industries cùng một số công ty dịch vụ dầu khí của Mỹ.

Tuy nhiên, số lượng đơn xin quá lớn đã làm chậm tiến độ thực hiện kế hoạch mở rộng xuất khẩu và thu hút đầu tư vào Venezuela. Việc phải xử lý từng hồ sơ riêng rẽ khiến dòng vốn và hoạt động khai thác khó có thể khởi động nhanh, trong bối cảnh ngành dầu mỏ nước này đang cần phục hồi khẩn cấp.

Giấy phép chung đang được soạn thảo được kỳ vọng sẽ giảm bớt rào cản hành chính, cho phép nhiều doanh nghiệp hoạt động cùng lúc mà không phải xin miễn trừ riêng.

Giấy phép này có thể ưu tiên các công ty Mỹ so với các đối tác nước ngoài, phù hợp với chính sách “Nước Mỹ trên hết” của chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Toàn bộ ngành năng lượng Venezuela bị đưa vào diện trừng phạt của Bộ Tài chính Mỹ từ năm 2019, sau khi Washington không công nhận nhiệm kỳ tái đắc cử đầu tiên của ông Maduro.

Trong 7 năm qua, mức độ trừng phạt liên tục thay đổi tùy theo từng chính quyền Mỹ, thông qua các sắc lệnh hành pháp và giấy phép miễn trừ khác nhau.

Dưới thời Tổng thống Joe Biden, một giấy phép rộng từng cho phép nhiều công ty xuất khẩu dầu Venezuela, giúp sản lượng và xuất khẩu tăng lên đáng kể.

Tuy nhiên, khi ông Donald Trump bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai, chính quyền đã thu hồi giấy phép này nhằm gây sức ép với Caracas, đồng thời yêu cầu các doanh nghiệp chấm dứt giao dịch.

Đến tháng 12, Mỹ tiếp tục áp đặt lệnh phong tỏa toàn bộ tàu thuyền bị trừng phạt ra vào Venezuela, khiến xuất khẩu dầu của nước này giảm mạnh xuống còn 500.000 thùng/ngày, so với 952.000 thùng/ngày trong tháng 11.

Trung bình cả năm trước, xuất khẩu dầu Venezuela đạt khoảng 850.000 thùng/ngày, nhờ sản lượng khai thác được cải thiện.

Song song với động thái từ Washington, Quốc hội Venezuela đã thông qua vòng bỏ phiếu đầu tiên về cải cách sâu rộng luật dầu khí, nhằm tạo điều kiện cho đầu tư, khai thác và xuất khẩu.