EU đối mặt thách thức lớn nếu giảm phụ thuộc an ninh vào Mỹ
Tổng Thư ký NATO cho rằng, EU sẽ phải nâng chi quân sự lên 10% GDP và rót hàng nghìn tỉ euro cho năng lực hạt nhân nếu muốn giảm phụ thuộc an ninh vào Mỹ.
Cờ của Mỹ và Liên minh châu Âu (EU). Ảnh: Xinhua
Ngày 26.1, Tổng Thư ký NATO Mark Rutte cho biết, Liên minh châu Âu (EU) sẽ không thể tự vệ dù có nâng mức chi tiêu quốc phòng lên 10% GDP nếu thiếu sự bảo hộ của Mỹ.
Nhận định của ông Rutte được đưa ra trong bối cảnh một số quan chức EU tiếp tục kêu gọi khối này giảm phụ thuộc vào Mỹ về an ninh, khi Ủy viên Quốc phòng Andrius Kubilius cho rằng, EU cần một lực lượng thường trực 100.000 quân để có khả năng hành động độc lập.
Theo ông Rutte, những kế hoạch như vậy là không thực tế. “Nếu có ai ở đây nghĩ rằng, Liên minh châu Âu hay châu Âu nói chung có thể tự vệ mà không cần Mỹ thì cứ tiếp tục mơ đi. Điều đó là không thể” - ông nói.
Phát biểu trước Nghị viện châu Âu, Tổng Thư ký NATO cảnh báo, những người “thực sự muốn đi một mình” thì nên “quên đi ý nghĩ rằng có thể đạt được điều đó với mức chi 5% GDP cho quốc phòng".
Ông Rutte lưu ý, EU sẽ không chỉ cần ít nhất gấp đôi con số này, mà còn phải tự đầu tư vào năng lực hạt nhân riêng - thứ “ngốn hàng tỉ, hàng tỉ và hàng tỉ euro”, đồng thời nhấn mạnh, nếu đi một mình thì “bạn sẽ thua”.
NATO đã thống nhất ngưỡng chi tiêu tiêu quốc phòng 5% GDP tại hội nghị thượng đỉnh ở The Hague năm ngoái. Yêu cầu này ban đầu do Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra và kể từ đó đã nhận được nhiều lời ca ngợi từ ông Rutte.
Cũng trong bài phát biểu ngày 25.1, ông Rutte một lần nữa khen ngợi ông Trump vì đã buộc các nước như “Tây Ban Nha, Italy, Bỉ và Canada” thực hiện các cam kết chi 2% GDP hiện tại, cũng như đồng ý với ngưỡng mới.
Quan điểm trên của EU xuất phát từ việc Washington nhiều lần tuyên bố sẽ thu hẹp các cam kết đối với các đồng minh châu Âu, đồng thời kêu gọi họ gánh vác nhiều trách nhiệm hơn cho an ninh của chính mình. Tuần trước, Lầu Năm Góc cho hay sẽ ưu tiên “bảo vệ lãnh thổ Mỹ và răn đe Trung Quốc”.
Chưa hết, EU cũng bị gạt ra bên lề trong các cuộc đàm phán hòa bình về Ukraina do Mỹ làm trung gian, đồng thời phát sinh căng thẳng với Washington liên quan đến việc ông Trump thúc đẩy kế hoạch giành quyền kiểm soát Greenland, qua đó làm sâu sắc thêm cảm giác bị suy giảm vai trò của châu Âu.
