Nga thờ ơ, Mỹ sốt sắng với tài nguyên Greenland

Theo truyền thông Mỹ, các quan chức phương Tây đang thảo luận những biện pháp nhằm hạn chế Nga và Trung Quốc tiếp cận tài nguyên khoáng sản tại Greenland, coi đây là một phần trong các cuộc trao đổi rộng hơn về an ninh Bắc Cực.

Greenland là vùng lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch, được đánh giá sở hữu nguồn tài nguyên dồi dào như kẽm, chì, vàng, quặng sắt, đồng, hydrocarbon và đặc biệt là các mỏ đất hiếm phục vụ ngành công nghiệp công nghệ cao.

Kể từ Đạo luật Tự trị năm 2009, quyền quản lý tài nguyên được trao cho chính quyền Greenland, song vị trí chiến lược và tiềm năng kinh tế của hòn đảo vẫn khiến các cường quốc lớn chú ý.

Nga “đứng ngoài” Greenland

Trái với những suy đoán từ phương Tây, Nga nhiều lần công khai bác bỏ mọi cáo buộc cho rằng Mátxcơva quan tâm đến Greenland. Tổng thống Vladimir Putin khẳng định vấn đề Greenland “không liên quan” đến Nga, trong khi Ngoại trưởng Sergey Lavrov nhấn mạnh Mỹ “hoàn toàn biết rõ” rằng Nga không có kế hoạch hay tham vọng đối với hòn đảo này.

Lập trường đó được củng cố bằng các phân tích kinh tế cụ thể. Đại sứ Nga tại Đan Mạch Vladimir Barbin cho rằng đầu tư vào Greenland là không hợp lý về mặt thương mại.

Theo ông, để có thể triển khai khai thác quy mô lớn, Greenland cần những khoản đầu tư ban đầu khổng lồ, từ hạ tầng giao thông, năng lượng đến nhân lực, trong điều kiện tự nhiên khắc nghiệt và chi phí vận hành cực cao.

Thực tế cho thấy dù hàng chục giấy phép thăm dò khoáng sản đã được cấp, phần lớn vẫn chỉ tồn tại trên giấy. Hoạt động khai thác quy mô công nghiệp gần như chưa diễn ra, phản ánh những rào cản lớn về kinh tế và kỹ thuật. Với Mátxcơva, đây là một canh bạc rủi ro, khó mang lại lợi ích tương xứng.

Đại sứ Barbin nhấn mạnh, Nga hiện đã sở hữu nguồn tài nguyên khổng lồ ngay trong lãnh thổ Bắc Cực của mình, bao gồm các mỏ dầu khí lớn, trữ lượng niken, đồng, palladium hàng đầu thế giới, cùng than đá, vàng, kim cương và đất hiếm.

Những khu vực này có hạ tầng sẵn có và hiệu quả kinh tế rõ ràng hơn nhiều so với Greenland, khiến việc “đứng ngoài” trở thành lựa chọn hợp lý.

Mỹ sốt sắng với “kho báu” Bắc Cực

Ngược lại, Mỹ thể hiện sự quan tâm ngày càng mạnh mẽ đối với Greenland. Tổng thống Donald Trump nhiều lần nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của hòn đảo, từ vị trí quân sự ở Bắc Cực đến tiềm năng tài nguyên. Washington cũng gắn vấn đề này với lập luận về các mối đe dọa từ Nga và Trung Quốc, dù cả hai nước đều bác bỏ.

Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, ông Trump cho biết một “khuôn khổ” thỏa thuận liên quan đến Greenland đã được đưa ra, theo đó Mỹ sẽ được mở rộng quyền tiếp cận quân sự. Trên thực tế, Washington đã vận hành các cơ sở quân sự tại Greenland theo các thỏa thuận quốc phòng lâu dài với Đan Mạch.

Đáng chú ý, Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance sau đó tuyên bố Mỹ kỳ vọng được tiếp cận một phần tài nguyên thiên nhiên Greenland như sự “đền đáp” cho vai trò bảo vệ quân sự.

Cách tiếp cận này vấp phải phản ứng từ chính quyền địa phương. Bộ trưởng Tài nguyên Khoáng sản Greenland Naaja Nathanielsen khẳng định Greenland không chấp nhận để tương lai ngành khoáng sản bị quyết định từ bên ngoài.