EU rút cạn kho khí đốt sớm bất thường

Liên minh châu Âu (EU) đang chứng kiến mức sụt giảm kho dự trữ khí đốt nhanh hơn nhiều so với thông lệ, trong bối cảnh thời tiết lạnh kéo dài và nguồn cung khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) không đáp ứng đủ nhu cầu.

Theo Bloomberg, tốc độ rút khí đốt khỏi kho dự trữ của EU hiện ở mức cao nhất trong vòng 5 năm trở lại đây.

Lượng khí đốt rút khỏi kho dự trữ của EU hiện đạt trung bình khoảng 7,79 terawatt-giờ mỗi ngày. Trong khi đó, lượng LNG nhập khẩu chỉ bằng chưa tới một nửa con số này.

Hệ quả là các kho dự trữ khí đốt của châu Âu hiện chỉ còn chưa đầy 50% công suất, thấp hơn đáng kể so với mức bình thường của cùng kỳ các năm trước.

Tình trạng khan hiếm nguồn cung đã nhanh chóng đẩy giá khí đốt tại châu Âu tăng mạnh. Riêng trong tháng này, giá đã leo thang hơn 30%, làm dấy lên lo ngại về chi phí năng lượng đối với người dân và doanh nghiệp.

Khoảng trống nguồn cung hiện nay gắn liền với sự suy giảm mạnh khí đốt Nga chảy vào EU kể từ khi xung đột Ukraina leo thang năm 2022, kéo theo hàng loạt lệnh trừng phạt của phương Tây.

Trước đó, Nga từng đáp ứng khoảng 50% nhu cầu khí đốt của toàn khối. Đến đầu năm 2025, lượng khí đốt còn lại tiếp tục bị cắt giảm khi thỏa thuận trung chuyển qua Ukraina hết hiệu lực.

Tháng trước EU đã đạt đồng thuận về lộ trình loại bỏ hoàn toàn nhiên liệu hóa thạch của Nga, bao gồm cả LNG, vào cuối năm 2027.

Quyết định này được xem là bước đi mang tính chiến lược về chính trị và an ninh năng lượng, nhưng đồng thời cũng đặt EU trước thách thức lớn trong việc tìm nguồn cung thay thế ổn định và có giá chấp nhận được.

Về phần mình, Nga khẳng định vẫn là nhà cung cấp năng lượng đáng tin cậy, đồng thời chỉ trích các biện pháp trừng phạt của phương Tây là “phi pháp”. Nga cho biết đã thành công trong việc chuyển hướng xuất khẩu sang các thị trường được coi là “thân thiện”, qua đó giảm tác động từ việc mất thị trường châu Âu.

Để bù đắp khoảng trống nguồn cung, EU ngày càng phụ thuộc nhiều hơn vào LNG từ Mỹ - nguồn khí có giá thành cao hơn đáng kể so với khí đốt đường ống trước đây của Nga.

Viện Kinh tế Năng lượng và Phân tích Tài chính (IEEFA) ước tính, đến năm 2030, Mỹ có thể cung cấp tới 80% lượng LNG nhập khẩu của EU. Trước đó, một thỏa thuận được công bố vào tháng 7 năm ngoái đã cam kết EU sẽ mua tới 750 tỉ USD các sản phẩm năng lượng của Mỹ vào năm 2028.

Bloomberg cũng chỉ ra rằng việc EU rút cạn kho dự trữ nhanh chóng không chỉ do yếu tố địa chính trị hay thời tiết, mà còn bắt nguồn từ các tính toán kinh tế thị trường.

Khi giá LNG giao ngay ở mức cao, việc nhập khẩu trở nên kém hấp dẫn do chi phí bao gồm giá nhiên liệu, vận chuyển và tái hóa khí. Ngược lại, khí đốt trong kho dự trữ được mua từ trước với giá thấp hơn, nên việc rút ra sử dụng giúp tiết kiệm chi phí trong ngắn hạn.

Tuy nhiên, chiến lược này cũng đồng nghĩa với việc EU sẽ phải đối mặt với bài toán khó hơn trong thời gian tới: Vừa đảm bảo an ninh năng lượng, vừa kiềm chế giá cả, trong khi nguồn cung bên ngoài ngày càng đắt đỏ và bất ổn.