Cầu phao Triệu Độ bị tạm dừng hoạt động, chưa rõ ngày mở cửa trở lại. Ảnh: Hưng Thơ
Vụ cầu phao Triệu Độ bắc qua sông Thạch Hãn (Quảng Trị) đã tồn tại hơn 20 năm, mỗi ngày phục vụ hàng nghìn lượt người qua lại, bỗng phải “đóng cửa” không phải vì hư hỏng, mà vì chưa thống nhất được nên gọi là “bè” hay “cầu” giữa chính quyền địa phương và cơ quan quản lý đang thu hút sự chú ý của dư luận.
Từ khi cầu tạm dừng hoạt động, người dân hai bên sông Thạch Hãn phải đi vòng thêm khoảng 10km. Với nhiều người, đó không chỉ là quãng đường dài hơn, mà còn là thêm chi phí, thêm thời gian, thêm những bất tiện trong học tập, làm việc, khám chữa bệnh.
Thực tế cho thấy, cả hai cách gọi là “bè” và “cầu” như hiện nay đối với cầu phao Triệu Độ đều có cơ sở riêng.
Lý lẽ để Sở Xây dựng tỉnh Quảng Trị khẳng định đây là “bè” là do cầu phao này có kết cấu nổi bằng phao nhựa, liên kết sàn khung thép với nhau bằng dây cước, được xác định là dạng “bè nổi” theo văn bản của Cục Đăng kiểm Việt Nam.
Căn cứ Điều 25 Luật Giao thông đường thủy nội địa năm 2004, loại hình này không thuộc diện đăng ký, đăng kiểm, nhưng phải đảm bảo các điều kiện an toàn.
Trong khi đó, chính quyền địa phương là UBND xã Triệu Bình lại cho rằng đây là một công trình giao thông có quy mô, được phê duyệt thiết kế kỹ thuật từ trước với đầy đủ các hạng mục như nhịp cứng, nhịp phao, mố cầu, nhịp dẫn và hệ thống neo… nên phải được xem là “cầu”.
Vì vậy, việc phân loại cầu phao thành “bè” là chưa phù hợp với thực tế, dẫn đến khó xác định thẩm quyền quản lý. Trong khi đó, sau khi tổ chức lại bộ máy, cấp xã hiện chưa có cán bộ chuyên môn về lĩnh vực giao thông để đảm nhận việc này.
Khi không thuộc thẩm quyền của bên nào thì dĩ nhiên phải chờ sự phân xử của “trọng tài” – trong trường hợp này là UBND tỉnh Quảng Trị và cấp thẩm quyền cao hơn. Điều này là cần thiết.
Tuy vậy, điều mà người dân sống hai bên cầu phao này quan tâm lúc này không phải là tên gọi “bè” hay “cầu”, mà là bao giờ thì nó được tái hoạt động để phục vụ nhu cầu đi lại? Và nếu tái hoạt động thì có an toàn hay không?
Vậy nên trong khi chờ “trọng tài” phân xử tên gọi là “bè” hay “cầu” cùng các yêu cầu kỹ thuật kèm theo, chính quyền địa phương nên có phương án tạm thời để phục vụ dân sinh.
Bằng cách phối hợp tổ chức kiểm tra, đánh giá đầy đủ các điều kiện an toàn; xây dựng phương án vận hành cụ thể; và cho phép cầu hoạt động trở lại có kiểm soát.
Khi một cây cầu bắc qua một dòng sông bị gián đoạn, điều bị ảnh hưởng không chỉ là giao thông, mà còn là nhịp sống của cả một vùng dân cư.
Về lâu dài, cơ quan chức năng cũng cần rà soát Luật Giao thông đường thủy để thống nhất, bổ sung các quy định về tên gọi, chức năng, các yêu cầu kèm theo đối với những công trình “lai” như cầu phao dân sinh Triệu Độ, vốn không hiếm ở nhiều địa phương trên cả nước.
Chỉ khi có khung pháp lý rõ ràng, việc quản lý những công trình như cầu phao Triệu Độ mới được thống nhất, không còn lúng túng mỗi khi phát sinh vướng mắc, gây khó khăn cho người dân như đang xảy ra ở Quảng Trị.
