EU chưa thể đưa ra thời điểm cụ thể công bố dự thảo lệnh cấm nhập khẩu dầu Nga. Ảnh: TASS
Ủy ban châu Âu (EC) đang rơi vào thế lúng túng khi chưa thể đưa ra thời điểm cụ thể công bố dự thảo lệnh cấm nhập khẩu dầu Nga đối với các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU), theo xác nhận của người phát ngôn Anna-Kaisa Itkonen tại cuộc họp báo ở Brussels ngày 24.3.
“Tôi chưa có ngày cụ thể để cung cấp. Nhưng tôi có thể khẳng định, chúng tôi vẫn cam kết đưa ra đề xuất này” - bà Itkonen nói, đồng thời nhấn mạnh lập trường của Chủ tịch Ursula von der Leyen rằng, việc quay lại nhập khẩu năng lượng từ Nga sẽ là “lặp lại sai lầm trong quá khứ”.
Trước đó, mốc ngày 15.4 từng được thảo luận như thời điểm công bố dự thảo. Tuy nhiên, điều khoản cấm nhập khẩu dầu Nga hiện đã biến mất khỏi chương trình nghị sự của EC. Theo bà Itkonen, lịch làm việc của Ủy ban chỉ mang tính sơ bộ và cơ quan này đang “tìm một thời điểm mới phù hợp hơn”.
Dù chưa thể đưa ra thời hạn cụ thể, các lãnh đạo EU vẫn phát đi thông điệp cứng rắn. Chủ tịch von der Leyen khẳng định, khối này không có ý định cho phép nối lại nhập khẩu năng lượng Nga, ngay cả khi châu Âu đối mặt nguy cơ thiếu điện.
Trong khi đó, Cao ủy Năng lượng Dan Jorgensen tuyên bố, EU sẽ không nhập khẩu “dù chỉ một phân tử” năng lượng từ Nga.
Tuy nhiên, giữa tuyên bố và thực tế lại tồn tại khoảng cách đáng kể. EU vẫn đang vật lộn với bài toán đảm bảo an ninh năng lượng trong bối cảnh nguồn cung thay thế chưa hoàn toàn ổn định, giá năng lượng biến động và nhu cầu phục hồi sau khủng hoảng.
Việc trì hoãn công bố lệnh cấm cũng phản ánh những rạn nứt ngày càng rõ trong nội bộ EU, đặc biệt là giữa Brussels và một số quốc gia thành viên Đông Âu.
Căng thẳng leo thang sau khi Kiev chặn dòng dầu Nga qua đường ống Druzhba - tuyến vận chuyển quan trọng cung cấp cho Hungary và Slovakia. Động thái này khiến 2 quốc gia trên phản ứng mạnh mẽ.
Budapest và Bratislava đã đáp trả bằng cách chặn gói tài trợ quân sự trị giá 90 tỉ euro của EU dành cho Ukraina, đồng thời ngăn cản việc thông qua gói trừng phạt thứ 20 nhằm vào Nga.
Diễn biến này đặt Brussels vào thế khó: Vừa muốn duy trì lập trường cứng rắn với Mátxcơva, vừa phải giữ sự đồng thuận nội khối - yếu tố then chốt để các chính sách trừng phạt có hiệu lực.
Việc điều khoản cấm dầu Nga biến mất khỏi nghị trình không chỉ là vấn đề kỹ thuật. Nó cho thấy, EU đang phải cân nhắc lại chiến lược trong bối cảnh áp lực kinh tế - chính trị gia tăng.
Một số chuyên gia nhận định, đây có thể là bước “giãn nhịp” nhằm tìm kiếm sự đồng thuận trước khi đưa ra quyết định chính thức. Tuy nhiên, cũng không loại trừ khả năng EU đang âm thầm điều chỉnh cách tiếp cận với năng lượng Nga để tránh gây thêm cú sốc cho thị trường.
Dù theo kịch bản nào, việc trì hoãn này cũng gửi đi tín hiệu rõ ràng rằng kế hoạch từ bỏ dầu khí Nga của châu Âu không hề dễ dàng như những tuyên bố ban đầu.
