Cuộc gọi đặt hàng lớn và cái bẫy tiền cọc
Bà Nguyễn Thị Huỳnh (tên nhân vật được thay đổi, chủ một cơ sở kinh doanh vật tư) vẫn chưa hết bàng hoàng khi nhớ lại cuộc gọi từ người tự xưng là cán bộ Công an. Người này cho biết, đơn vị đang chuẩn bị trang bị cơ sở vật chất phục vụ một chương trình lớn và muốn đặt mua số lượng lớn hàng hóa.
Để tạo lòng tin, đối tượng gửi hình ảnh mặc sắc phục, thẻ ngành cùng nhiều văn bản có dấu đỏ qua ứng dụng nhắn tin. Sau nhiều lần trao đổi, chúng đề nghị bà Huỳnh liên hệ một "đơn vị cung cấp" do chúng chỉ định để nhập hàng và yêu cầu chuyển trước 35 triệu đồng tiền đặt cọc nhằm giữ nguồn hàng, cam kết sẽ hoàn trả ngay sau khi hợp đồng chính thức được ký kết.
Tin rằng mình đang giao dịch với cơ quan Nhà nước, bà Huỳnh chuẩn bị chuyển tiền thì đối tượng liên tục hối thúc với lý do "lãnh đạo đang chờ phê duyệt", "nếu chậm sẽ chuyển sang đơn vị khác". Thấy nhiều dấu hiệu bất thường, bà Huỳnh chủ động gọi đến cơ quan Công an để xác minh và được khẳng định, đây là thủ đoạn lừa đảo nhằm chiếm đoạt tiền đặt cọc. Nhờ kịp thời kiểm chứng thông tin, bà đã tránh được thiệt hại lớn.
Theo Công an TP Cần Thơ, đây không phải trường hợp cá biệt. Gần đây, lực lượng chức năng liên tục ghi nhận các đối tượng giả danh cán bộ Công an hoặc cơ quan Nhà nước gọi điện đặt mua hàng hóa với số lượng lớn để tiếp cận doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh.
Trong một vụ việc khác, một doanh nghiệp trên địa bàn nhận được cuộc gọi từ người tự xưng là cán bộ Phòng Kế hoạch Vật tư - Hậu cần, Trại giam Kênh 5 Cần Thơ, đặt mua số lượng lớn quạt công nghiệp. Khi doanh nghiệp cho biết không đủ nguồn hàng, đối tượng lập tức giới thiệu một công ty cơ khí được cho là "đối tác quen", có thể cung ứng với giá ưu đãi.
Theo Công an TP Cần Thơ, kịch bản lừa đảo được tổ chức khá bài bản. Một đối tượng đóng giả cán bộ Công an hoặc cơ quan Nhà nước để tạo uy tín, đối tượng khác đóng vai doanh nghiệp cung cấp hàng hóa. Chúng liên tục thúc giục nạn nhân chuyển tiền đặt cọc với lý do kế hoạch mua sắm đã được phê duyệt, đơn vị cần hàng gấp hoặc sẽ hoàn tiền ngay sau khi nhận hàng. Khi tiền được chuyển, các đối tượng sẽ cắt liên lạc hoặc tiếp tục yêu cầu nạn nhân chuyển thêm tiền để chiếm đoạt.
5 nguyên tắc bảo vệ bản thân trên không gian mạng
Theo thượng tá, Tiến sĩ Đào Trung Hiếu - chuyên gia tội phạm học, mặc dù cơ quan chức năng và các cơ quan báo chí liên tục phát đi cảnh báo, số lượng nạn nhân của các vụ lừa đảo trên không gian mạng vẫn có xu hướng gia tăng.
Từ thực tiễn, thượng tá Đào Trung Hiếu cho hay, các hình thức lừa đảo hiện nay rất đa dạng, từ ứng dụng đầu tư tài chính ảo hứa hẹn lợi nhuận cao, game nhiệm vụ "làm việc nhẹ - lương cao", giả danh công an, viện kiểm sát, tòa án để đe dọa chuyển tiền, đến sử dụng công nghệ deepfake mạo danh người thân, chiếm quyền nhận mã OTP ngân hàng hoặc tấn công email doanh nghiệp nhằm thay đổi số tài khoản trước khi giao dịch.
Chuyên gia cho rằng, để bảo vệ bản thân trên không gian mạng, người dân cần ghi nhớ 5 nguyên tắc: Sử dụng mật khẩu mạnh và khác nhau cho từng tài khoản; bật xác thực hai lớp; thường xuyên cập nhật phần mềm và hệ điều hành; luôn kiểm chứng thông tin trước khi chuyển tiền hoặc cung cấp dữ liệu cá nhân; đồng thời hạn chế chia sẻ quá nhiều thông tin riêng tư trên mạng xã hội.
Công an TP Cần Thơ khuyến cáo người dân không quét mã QR, truy cập đường dẫn hoặc cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc; không cung cấp mật khẩu, mã OTP, mã PIN hay thông tin tài khoản ngân hàng cho người khác. Khi nhận được cuộc gọi hoặc tin nhắn tự xưng là Công an, Viện kiểm sát, Tòa án hoặc cơ quan Nhà nước yêu cầu chuyển tiền, giữ bí mật hoặc làm việc qua điện thoại, cần bình tĩnh xác minh với cơ quan chức năng trước khi thực hiện bất kỳ giao dịch nào.
Nếu phát hiện dấu hiệu nghi vấn hoặc đã chuyển tiền cho các đối tượng lừa đảo, người dân cần nhanh chóng liên hệ ngân hàng để đề nghị tạm dừng, phong tỏa giao dịch; đồng thời lưu giữ toàn bộ tin nhắn, số điện thoại, tài khoản ngân hàng, mã QR và trình báo ngay cơ quan Công an để được hỗ trợ xử lý.
