Tuyển Italy sẽ lỡ hẹn với World Cup 2026. Ảnh: AFP
Có một thực tế đau đớn đang tồn tại khi cú sút cuối cùng của tuyển Italy tại một kỳ World Cup trên đất Mỹ vẫn là quả phạt đền đưa bóng vọt xà ngang của Roberto Baggio ở Pasadena năm 1994. Khi đó, cú sút hỏng ăn đã khép lại trận chung kết. Nhưng hơn ba thập kỷ sau, những sai lầm tương tự lại mang ý nghĩa khác nghiệt ngã hơn nhiều.
Lần này, khi Francesco Pio Esposito sút vọt xà và Bryan Cristante không thành công trên chấm luân lưu, hệ quả là Italy sẽ không góp mặt tại World Cup 2026.
Một quốc gia từng vô địch thế giới cách đây hai thập kỷ giờ phải đối diện viễn cảnh u ám chưa từng có. Cảm giác như "tận thế" không còn là cách nói quá. Bi kịch của bóng đá Italy càng được khắc họa rõ khi Gennaro Gattuso - biểu tượng tuyến giữa trong chức vô địch World Cup - lại là người dẫn dắt đội tuyển thất bại trước Bosnia Herzegovina trên chấm luân lưu.
Italy bị loại bởi đối thủ xếp ngoài top 60 thế giới, trong trận đấu mà họ lép vế hoàn toàn về số cơ hội. Điều đó gợi nhớ đến thất bại trước Bắc Macedonia năm 2022, nhưng lần này còn tệ hơn khi Italy không còn là đội áp đảo.
Trớ trêu thay, Gattuso vẫn là một phần của thế hệ Italy cuối cùng giành chiến thắng ở vòng knock-out World Cup - trận chung kết năm 2006. Kể từ đó, hành trình của Azzurri chỉ là chuỗi dài thất vọng. Họ bị loại từ vòng bảng năm 2014 và giờ là ba kỳ World Cup liên tiếp vắng mặt, ngay cả khi giải đấu đã mở rộng lên 48 đội.
Đây không chỉ là một cú sảy chân, mà là biểu hiện rõ ràng của sự sa sút kéo dài. Những vấn đề của bóng đá Italy đến từ cả yếu tố cá nhân lẫn hệ thống. Gattuso, dù từng được dẫn dắt bởi những chiến lược gia vĩ đại như Marcello Lippi và Carlo Ancelotti, vẫn chưa thể tái hiện những giá trị đó trên băng ghế huấn luyện.
Tuy nhiên, vấn đề không nằm ở việc Italy thiếu huấn luyện viên giỏi. Trước đó, họ từng được dẫn dắt bởi những cái tên như Roberto Mancini - người vô địch EURO 2020, hay Luciano Spalletti - nhà vô địch Serie A. Nhưng ngay cả những huấn luyện viên hàng đầu này cũng không thể đưa đội tuyển vượt qua vòng loại.
Ở cấp độ cầu thủ, Italy không hề thiếu tài năng. Những cái tên như Alessandro Bastoni, Nicolo Barella, Federico Dimarco hay Gianluigi Donnarumma đều đã thi đấu ở những trận chung kết châu Âu. Moise Kean thậm chí đang có chuỗi phong độ ghi bàn ấn tượng.
Nhưng vấn đề lớn nhất của Italy vẫn là hiệu quả tấn công. Họ không còn sở hữu những ngôi sao sáng tạo đẳng cấp như Francesco Totti hay Alessandro Del Piero. Những phương án thay thế như Lorenzo Insigne cũng không được tận dụng đúng cách trong quá khứ.
Bên cạnh đó, sự suy giảm của Serie A cũng góp phần làm suy yếu nền tảng của đội tuyển. Việc nhiều cầu thủ rời châu Âu sớm, cùng tỉ lệ cầu thủ nước ngoài cao trong giải quốc nội, khiến cơ hội phát triển của cầu thủ Italy bị hạn chế.
Dù Inter Milan gần đây có dấu hiệu khởi sắc, nhưng nhìn tổng thể, Italy không còn sở hữu chiều sâu lực lượng như những thế hệ vàng trước đây.
Nếu như năm 1958 từng là cú sốc duy nhất khi Italy vắng mặt ở World Cup, thì giờ đây điều đó đã trở thành bình thường. Và đó mới là điều đáng lo ngại nhất đối với một nền bóng đá từng đứng trên đỉnh thế giới.
