Roberto De Zerbi từng gây dựng tên tuổi ở Brighton. Ảnh: AFP
Trong hai mùa giải dẫn dắt Brighton từ năm 2022 đến 2024, Roberto De Zerbi đã tạo ra dấu ấn chiến thuật sâu sắc tại Premier League. Nhà cầm quân người Italy yêu cầu các học trò thực hiện một cách tiếp cận khá độc đáo, giúp họ trở nên khác biệt so với phần còn lại của giải đấu.
Chỉ cần theo dõi bất kỳ trận đấu nào của Brighton từ năm 2023 trở đi, sẽ dễ dàng nhận ra một chi tiết hiếm thấy. Khi kiểm soát bóng ở khu vực giữa sân, các trung vệ của Brighton không vội triển khai mà thậm chí đứng yên, đặt chân lên bóng. Đây không phải sự chậm chạp, mà là một dụng ý chiến thuật rõ ràng.
De Zerbi muốn "dụ pressing" từ đối thủ - buộc họ dâng cao gây áp lực để giành bóng. Khi điều đó xảy ra, Brighton nhanh chóng triển khai các tam giác phối hợp gọn gàng, thoát pressing và khai thác khoảng trống vừa lộ ra phía sau hàng thủ đối phương.
Với một huấn luyện viên đề cao kiểm soát bóng như De Zerbi, đây là công cụ cực kỳ hiệu quả để phá vỡ những hệ thống phòng ngự lùi sâu. Và thực tế đã chứng minh điều đó.
Brighton kết thúc mùa giải 2022-2023 ở vị trí thứ sáu - thành tích tốt nhất trong lịch sử câu lạc bộ - đồng thời lần đầu giành vé dự cúp châu Âu. Chỉ có Liverpool, Arsenal và Manchester City ghi nhiều bàn thắng hơn con số 72 của "Chim mòng biển". Những cái tên như Alexis Mac Allister, Moises Caicedo, Leandro Trossard hay Kaoru Mitoma đều tỏa sáng rực rỡ dưới thời ông.
De Zerbi ưu tiên những cầu thủ kỹ thuật ở mọi vị trí, kể cả thủ môn, khi yêu cầu đội bóng kiên trì triển khai bóng ngắn từ tuyến dưới. Khi vận hành trơn tru, hệ thống này tạo ra những pha phối hợp mượt mà, xuyên phá hàng phòng ngự đối phương và mở ra không gian rộng lớn cho các tình huống tấn công.
Ở chiều ngược lại, các đội bóng của De Zerbi pressing rất quyết liệt ngay từ phần sân đối phương. Tiền đạo là người khởi phát áp lực, kéo theo cả hệ thống dâng cao đồng bộ. Việc kiểm soát bóng vượt trội - thường trên 55%, thậm chí 60-70% ở nhiều trận - giúp đội bóng tiết kiệm thể lực khi có bóng, từ đó dồn sức cho giai đoạn pressing khi mất bóng.
Trên lý thuyết, đây là một hệ thống lý tưởng. Và thực tế, nó đã mang lại thành công cho De Zerbi tại Sassuolo, Brighton và Marseille trong nhiều năm qua.
Tuy nhiên, vấn đề lớn nhất nằm ở chỗ liệu triết lý này có thể áp dụng ngay lập tức tại Tottenham Hotspur trong hoàn cảnh hiện tại?
Trước mắt Spurs là áp lực trụ hạng rất lớn. Nếu các kết quả bất lợi xảy ra, họ hoàn toàn có thể rơi vào nhóm xuống hạng. Trong bối cảnh đó, hàng loạt câu hỏi sẽ được đặt ra.
Liệu hàng thủ Tottenham có đủ tự tin để chơi bóng dưới áp lực cao? Họ có thể xây dựng một hệ thống pressing hiệu quả trong thời gian ngắn hay không? Và quan trọng nhất, liệu tuyến giữa của Spurs có đủ chất lượng để vận hành lối chơi kiểm soát bóng phức tạp?
Thực tế tại Premier League hiện tại cho thấy, nơi các đội bóng ngày càng mạnh mẽ và giàu thể lực, việc kiểm soát bóng thiếu chính xác có thể trở thành "con dao hai lưỡi". Những sai lầm nhỏ trong khâu triển khai sẽ ngay lập tức bị trừng phạt.
Nhiều đội bóng đã từ bỏ ý tưởng chơi thứ bóng đá kiểm soát toàn diện vì rủi ro quá lớn. Và đó chính là bài toán dành cho De Zerbi.
Liệu ông sẽ kiên định với triết lý của mình trong hoàn cảnh khó khăn, hay chấp nhận điều chỉnh để phù hợp với thực tế trước mắt? Và nếu lựa chọn thỏa hiệp, liệu điều đó có mang lại hiệu quả?
