El Nino thường dẫn tới thời tiết nóng và khô hơn cho Nam Á, Đông Nam Á. Ảnh: NOAA
Các nhà dự báo thời tiết cho biết, một mô hình El Nino mạnh có thể hình thành vào cuối năm nay, với khả năng trở thành một trong những đợt mạnh nhất trong 3 thập kỷ. Gió trên Thái Bình Dương đang thay đổi, đại dương giải phóng lượng nhiệt tích tụ, và một chuỗi tác động đến mưa, hạn hán và cháy rừng có thể sắp xảy ra.
Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) cho hay, khoảng 60% khả năng El Niño sẽ hình thành trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 7. Đây là một trong những lý do chính khiến các nhà khoa học nhận định năm tới có thể vượt qua năm 2024 để trở thành năm nóng nhất kể từ khi bắt đầu lưu trữ dữ liệu hiện đại vào giữa thế kỷ 19.
“Chúng ta đang ở trong một trạng thái khí hậu nền khác trước” - bà Clara Deser, nhà khoa học cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Khí quyển Quốc gia ở Boulder, bang Colorado, Mỹ, nhận định.
Điều đó có nghĩa là các đợt El Nino trước đây có thể không còn là cơ sở đáng tin cậy để dự đoán diễn biến của những đợt sắp tới.
Với châu Á, El Nino thường dẫn đến thời tiết nóng và khô hơn cho Nam Á và Đông Nam Á, nhưng với Trung Quốc, ảnh hưởng sau thời kỳ El Nino đáng lưu ý hơn.
Sau đợt El Nino rất mạnh giai đoạn 1997-1998, Trung Quốc ghi nhận trận lũ lụt tồi tệ nhất trong gần 50 năm. Sông Dương Tử và các phụ lưu ghi nhận 2 tháng mưa lớn, khiến khoảng 3.000 người chết.
Nguyên nhân là do sự chuyển đổi nhanh trong năm 1998 từ El Nino mạnh sang La Nina mạnh, theo ông Wenju Cai - nhà khoa học khí hậu tại Đại học Hải dương Trung Quốc. Sự chuyển pha đột ngột này tạo ra một hệ thống áp cao trên tây Thái Bình Dương, dẫn luồng không khí ấm và ẩm từ vùng nhiệt đới dồn vào Trung Quốc.
Các nhà khoa học dự báo, cả El Nino mạnh và La Nina mạnh sẽ xuất hiện thường xuyên hơn khi con người tiếp tục góp phần khiến Trái đất nóng lên. Điều này đồng nghĩa với việc những biến động lên xuống mạnh giữa 2 hiện tượng cũng có thể xảy ra nhiều hơn.
Cho đến nay, việc một La Nina mạnh chuyển nhanh sang một El Nino mạnh vẫn tương đối hiếm, “bởi cần nhiều năm để làm nóng Thái Bình Dương", ông Wenju Cai nói. Tuy nhiên, tình trạng nóng lên toàn cầu có thể đang khiến hiện tượng này trở nên phổ biến hơn, theo một nghiên cứu gần đây của ông và các cộng sự.
Cũng liên quan tới El Nino, Thái Lan đang đối mặt nguy cơ thiếu nước trong bối cảnh trữ lượng “nguồn nước đầu vào” suy giảm, tức các nguồn dự trữ dùng trong mùa khô, do biến đổi khí hậu và các điều kiện El Nino.
Dữ liệu từ các cơ quan quản lý nước cho thấy nhiều khu vực tại Thái Lan đang đối mặt rủi ro, trong đó Viện Môi trường Thái Lan (TEI) cho rằng, cần đẩy nhanh các biện pháp thích ứng mang tính hệ thống để đối phó với tình hình có thể trở nên nghiêm trọng hơn.
Văn phòng Tài nguyên Nước Quốc gia ước tính, trong mùa khô 2025-2026, Thái Lan có nguy cơ thiếu nước sinh hoạt tại 41 tỉnh, thiếu nước cho nông nghiệp tại 12 tỉnh, và rủi ro về chất lượng nước tại 22 lưu vực sông lớn. Các khu vực cần theo dõi gồm phía đông Bangkok, Nonthaburi và Samut Prakan, nơi xâm nhập mặn có thể ảnh hưởng đến việc sản xuất nước máy.
