Ruồi dính bẫy dày đặc ở các nhà dân gần bãi rác Nam Sơn. Ảnh: Cường Ngô
Sống khổ vì bị ruồi “tấn công”
Trong ký ức của bà Nguyễn Thị Tý (thôn Lai Sơn, xã Trung Giã), Khu liên hợp xử lý chất thải Nam Sơn từng có khoảng 15 năm hoạt động khá ổn định, ít vấp phải phản ứng từ người dân.
Năm 2011, Hà Nội mở rộng bãi rác thêm 73,73ha (từ 83ha ban đầu) với 8 ô chôn lấp. Trước khi mở rộng, bãi rác cách nhà bà Tý khoảng 300m, nhưng sau đó chỉ còn cách… một bức tường. Hàng trăm hộ dân như bà trở thành cư dân trong vùng ô nhiễm bán kính 500m.
Gần đây, thời tiết chuyển mùa khiến ruồi bùng phát, nhiều hộ ở thôn Lai Sơn bị “tấn công”, sinh hoạt đảo lộn. Từ sáng sớm, bà Nguyễn Thị Tý phải đi 5km mua thuốc diệt ruồi.
Trong căn nhà nhỏ của bà, những miếng keo dính ruồi được treo và đặt rải rác khắp nơi, miếng nào cũng ken đặc xác ruồi. Tuy nhiên, theo bà Tý, những miếng keo này vẫn không đủ để kiểm soát số lượng ruồi ngày một nhiều. Thời điểm này, gia đình buộc phải mua thêm thuốc dạng bột, pha với nước để phun khắp nhà.
“Chỉ cần bày miếng keo ra là ruồi bu kín. Ngồi không thôi cũng bị bám đầy người. Phun thuốc xong sẽ đỡ được vài hôm rồi đâu lại vào đấy” - bà Tý chia sẻ.
Ruồi xuất hiện khắp không gian sinh hoạt, từ phòng khách, bếp đến mâm cơm. Chúng bám kín cửa, tường, đồ dùng, thậm chí cả quần áo; chỉ cần bày thức ăn vài phút đã bu đặc, khiến nhiều gia đình phải che đậy liên tục.
Cùng cảnh ngộ, ông Nguyễn Công Biền (thôn Lai Sơn, xã Trung Giã) cho biết, gia đình đã sống tại đây gần 30 năm. Bữa cơm cũng phải ăn vội vì ruồi nhặng, nên ông mong muốn sớm được di dời. Tuy nhiên, việc triển khai phương án vẫn chậm và còn nhiều vướng mắc.
Ông Biền cho biết, gia đình ông đã nhận phương án bồi thường, hỗ trợ và tiền đền bù vào đầu năm 2025, đồng thời được giao 240m2 đất tái định cư.
Tuy nhiên, quá trình thực hiện phát sinh nhiều bất cập khiến gia đình và một số hộ dân băn khoăn.
Gia đình ông có hơn 3.000m2 đất, trong đó 1.200m2 là đất thổ cư. Khi làm thủ tục, ông được yêu cầu điều chỉnh diện tích thổ cư từ 1.200m2 xuống 400m2 nhưng ông không đồng ý. Sau đó, ông được thông báo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã bị hủy từ năm 2021, dù gia đình không nhận được thông báo và vẫn giữ bản gốc.
Về bồi thường, gia đình được áp giá 866.040 đồng/m2 theo mức cũ, trong khi nghĩa vụ tài chính đất tái định cư lại tính theo giá mới hơn 1,8 triệu đồng/m2.
“Việc áp dụng hai mức giá khiến chúng tôi thấy chưa hợp lý. Tôi mong cơ quan chức năng rà soát lại để tránh thiệt thòi cho gia đình và các hộ dân, giúp người dân yên tâm ổn định cuộc sống” - ông Biền kiến nghị.
Có chính sách hỗ trợ nhưng khó bù đắp hết ảnh hưởng
Liên quan đến tình trạng ruồi “tấn công” nhà dân, bà Bùi Thị Thúy Ngân - Trưởng phòng Kinh tế xã Trung Giã - thông tin, các hộ dân sinh sống trong bán kính 0-500m quanh Khu liên hợp xử lý chất thải Nam Sơn là những người chịu ảnh hưởng trực tiếp.
Theo bà Ngân, dù khu liên hợp đã thực hiện các quy trình xử lý theo quy định, song khó có thể khắc phục triệt để các vấn đề phát sinh.
"Mùi hôi là điều khó tránh khỏi. Tình trạng ruồi cũng thế, nhất là vào những lúc cao điểm, số lượng ruồi và ấu trùng tăng rất nhiều. Khi thời tiết thay đổi là ruồi phát sinh mạnh" - bà Ngân nói.
Bà cho biết, khoảng nửa tháng trước, nhiều khu vực dù cách xa bãi rác vẫn xuất hiện ruồi dày đặc, ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt người dân.
Theo lãnh đạo Phòng Kinh tế xã Trung Giã, thành phố đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ như bảo hiểm y tế, nước sạch, vệ sinh môi trường với mức 100%. Tuy vậy, các hỗ trợ này vẫn khó bù đắp hết những ảnh hưởng kéo dài mà người dân phải chịu.
“Công tác phun khử khuẩn vẫn được duy trì; trước do Trung tâm Y tế thực hiện, nay giao trạm y tế địa phương đảm nhiệm. Tuy nhiên, các chính sách an sinh vẫn chưa thể bù đắp hết tác động tiêu cực đến đời sống người dân” - bà Ngân cho biết.
- Hoài Anh
