Huế cấm khai thác thủy sản sông nội đô để bảo vệ linh hồn đô thị

UBND thành phố Huế vừa ban hành chỉ thị về tăng cường công tác quản lý, bảo vệ nguồn lợi thủy sản trên địa bàn.

Đáng chú ý là chỉ thị này lần đầu tiên thiết lập các khu vực cấm hoàn toàn hoạt động khai thác thủy sản trên nhiều tuyến sông trong nội đô như: sông Hương từ cầu Nguyễn Hoàng đến cầu Đập Đá - Gia Hội và các sông Ngự Hà, Đông Ba, An Cựu, nhằm bảo vệ hệ sinh thái thủy sinh và giữ gìn cảnh quan đô thị di sản, phục vụ phát triển du lịch.

Trong nhiều năm qua, mặc dù công tác quản lý, bảo tồn và tái tạo nguồn lợi thủy sản trên địa bàn thành phố Huế đã được các cấp, ngành quan tâm triển khai. Tuy nhiên, tình trạng khai thác thủy sản mang tính hủy diệt vẫn còn xảy ra, đặc biệt tại các khu vực sông Hương, sông Ngự Hà, vùng đầm phá và khu vực nội đồng.

Những hình thức như sử dụng xung điện, cào đáy bằng khung sắt hay bơm thổi không chỉ tận diệt các loài thủy sinh mà còn phá vỡ môi trường sống dưới nước.

Khi những phương thức khai thác này xuất hiện ngay trong các dòng sông chảy qua trung tâm thành phố, tác động của nó không chỉ dừng lại ở câu chuyện nguồn lợi thủy sản mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sinh thái và cảnh quan đô thị.

Chính vì vậy, việc thiết lập các khu vực cấm khai thác thủy sản trên các tuyến sông nội đô là quyết định rất cần thiết trong bối cảnh hiện nay. Khi các hoạt động khai thác bị chấm dứt, môi trường sống của các loài thủy sinh sẽ có điều kiện phục hồi. Nguồn lợi thủy sản tự nhiên theo thời gian sẽ được tái tạo, góp phần cải thiện hệ sinh thái nước.

Điều đáng chú ý là ở nhiều địa phương khác, việc quản lý khai thác thủy sản chủ yếu dừng lại ở các biện pháp như cấm sử dụng ngư cụ tận diệt, cấm khai thác theo mùa sinh sản hoặc khoanh vùng bảo vệ nguồn lợi thủy sản trong phạm vi nhất định. Việc cấm hoàn toàn mọi hình thức khai thác trên các tuyến sông nội đô như cách làm của Huế có thể nói là tiên phong.

Trên thế giới, nhiều thành phố từ lâu đã coi các dòng sông chảy qua trung tâm là tài sản cảnh quan đặc biệt và được quản lý rất chặt chẽ.

Singapore từng thực hiện chiến dịch làm sạch sông Singapore và chấm dứt các hoạt động khai thác, gây ô nhiễm để biến nơi đây thành không gian du lịch và sinh hoạt cộng đồng. Tại Seoul (Hàn Quốc), dòng suối Cheonggyecheon được phục hồi và quản lý như một công viên sinh thái giữa lòng đô thị…

Với Huế, sông Hương từ lâu đã trở thành biểu tượng của thành phố. Những dòng sông khác như Ngự Hà, Đông Ba hay An Cựu cũng góp phần tạo nên cấu trúc không gian đặc trưng của đô thị cổ. Khi các dòng sông được bảo vệ, giá trị của chúng không chỉ nằm ở cá tôm mà còn ở môi trường sống, cảnh quan và bản sắc văn hóa.

Tất nhiên, để lệnh cấm thực sự phát huy hiệu quả, việc tuần tra, kiểm tra và xử lý vi phạm cần được thực hiện thường xuyên. Bên cạnh đó là sự tham gia của cộng đồng, bởi khi người dân hiểu rằng bảo vệ dòng sông cũng chính là bảo vệ môi trường sống của mình, những quy định như vậy sẽ nhận được sự đồng thuận rộng rãi.

Với một đô thị di sản như Huế, việc giữ gìn sự trong lành và bình yên của những dòng nước đi qua nội đô cũng chính là cách gìn giữ linh hồn của thành phố.