Eo biển Hormuz đóng cửa, LNG Nga có cơ hội lên thế thượng phong

Việc eo biển Hormuz bị phong tỏa trong bối cảnh xung đột quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran leo thang có thể làm thay đổi cán cân thị trường năng lượng toàn cầu, trong đó khí tự nhiên hóa lỏng LNG Nga được dự báo sẽ hưởng lợi tại châu Á.

Eo biển Hormuz là tuyến vận tải dầu khí chiến lược nối Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman và Ấn Độ Dương, nơi trung chuyển hơn 20% nguồn cung dầu mỏ và LNG toàn cầu.

Ngày 2.3, Chỉ huy lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố eo biển Hormuz đã bị phong tỏa và bất kỳ tàu thuyền nào tìm cách đi qua đều có thể bị thiêu rụi.

Các chuyên gia Nga nhận định, nếu hoạt động xuất khẩu LNG từ Qatar bị gián đoạn kéo dài do bất ổn an ninh, nhu cầu đối với LNG của Nga tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương sẽ tăng đáng kể.

Bà Maria Belova, Giám đốc nghiên cứu của công ty tư vấn Implementa, cho rằng trong trường hợp eo biển Hormuz gặp trục trặc dài ngày, không chỉ các nước châu Á mà cả châu Âu cũng có thể gia tăng nhu cầu đối với nguồn cung LNG từ Nga.

Đồng quan điểm, ông Sergey Kaufman, chuyên gia phân tích tại Finam Financial Group, nhận định sự gián đoạn nguồn cung từ Qatar có thể thúc đẩy quá trình tái định hướng dần LNG Nga sang thị trường châu Á.

Ngày 2.3, Iran tập kích nhà máy LNG lớn nhất thế giới ở Qatar. Tập đoàn quốc doanh QatarEnergy xác nhận đã ngừng sản xuất LNG tại tổ hợp Ras Laffan - cơ sở chiếm khoảng 1/5 nguồn cung LNG toàn cầu.

Qatar hiện là nhà xuất khẩu LNG lớn thứ ba thế giới, sau Mỹ và Australia, với công suất khoảng 77 triệu tấn mỗi năm và kế hoạch nâng lên 142 triệu tấn trong thời gian tới.

Trong khi đó, Nga sản xuất 32,9 triệu tấn LNG trong năm 2025, giảm 3,6% so với cùng kỳ năm trước. Trong số này, 9,79 triệu tấn được cung cấp cho Trung Quốc (tăng 18,2%), còn khoảng 20,3 tỉ m3 được vận chuyển sang châu Âu.

Nga hiện vận hành hai dự án LNG quy mô lớn là Yamal LNG và Sakhalin-2. Dự án Arctic LNG 2 (giai đoạn một) chưa chính thức đi vào hoạt động hoàn toàn, dù đã có thông tin về một số lô hàng xuất sang Trung Quốc.

Nga còn sở hữu hai nhà máy LNG cỡ trung tại vùng Baltic là Gazprom LNG Portovaya và Cryogas-Vysotsk, song các cơ sở này đã bị Bộ Tài chính Mỹ đưa vào danh sách trừng phạt.

Căng thẳng Trung Đông bùng phát sau khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran từ ngày 28.2, với nhiều thành phố lớn của Iran, trong đó có Tehran, bị không kích. Washington tuyên bố hành động này nhằm đối phó với các mối đe dọa tên lửa và hạt nhân từ Tehran.

Sau các đòn tấn công, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố tiến hành chiến dịch đáp trả, nhắm vào các mục tiêu tại Israel. Một số căn cứ quân sự Mỹ tại Bahrain, Jordan, Qatar, Kuwait, UAE và Saudi Arabia cũng đã hứng chịu các đợt tấn công.