Thủ tướng Đức thăm Mỹ tìm đồng thuận chiến lược

Phát biểu hôm 1.3, ông Merz khẳng định Đức đứng về phía Mỹ và Israel, đồng thời lên án các cuộc tấn công của Iran nhằm vào các quốc gia vùng Vịnh, căn cứ quân sự Mỹ và Israel. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận Berlin rơi vào thế khó xử trước các đòn tấn công ban đầu của Mỹ và Israel.

Theo Thủ tướng Đức, cuộc tấn công đặt ra những vấn đề liên quan đến luật pháp quốc tế. Sau nhiều thập kỷ nỗ lực ngoại giao chưa đạt kết quả rõ rệt trong việc thuyết phục Iran điều chỉnh chương trình hạt nhân và tên lửa, ông Merz cho rằng, đây là thời điểm cần trao đổi thận trọng với các đối tác và đồng minh, nhưng đồng thời lưu ý rằng mọi hành động quân sự đều tiềm ẩn rủi ro. Sau đó, ông Merz cùng Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Anh Keir Starmer ra tuyên bố chung, cho biết sẵn sàng thực hiện “các biện pháp phòng vệ quân sự” nếu cần thiết.

Bên cạnh hồ sơ Trung Đông, vấn đề thuế quan chắc chắn sẽ chiếm vị trí trọng tâm trong các cuộc trao đổi tại Washington. Gần đây, Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ những yếu tố then chốt trong chính sách thuế quan của ông Trump, bao gồm các biện pháp ảnh hưởng tới Đức và Liên minh châu Âu.

Trong khi đó, Tổng thống Trump đã sử dụng một cơ chế pháp lý khác để áp mức thuế mới 10% đối với phần lớn các quốc gia, đồng thời đe dọa nâng lên tới 15%. Điều này khiến quan hệ thương mại xuyên Đại Tây Dương tiếp tục đứng trước nguy cơ căng thẳng.

Người phát ngôn Chính phủ Đức Stefan Kornelius xác nhận chính sách thương mại là trọng tâm chuyến đi. Ông cho rằng, thời điểm này có thể phù hợp để Thủ tướng Merz trao đổi trực tiếp với Tổng thống Mỹ về các bước tiếp theo, trên cơ sở lập trường phối hợp của Liên minh châu Âu.

Kể từ khi nhậm chức vào tháng 5 năm ngoái, cách tiếp cận của ông Merz đối với ông Trump được đánh giá là khá thận trọng. Ông từng xem chuyến thăm Nhà Trắng đầu tiên diễn ra suôn sẻ là một kết quả tích cực, đặc biệt trong bối cảnh Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky nhận sự tiếp đón kém nồng nhiệt tại đây vào cùng thời điểm.

Đầu năm 2026, các nước châu Âu nhận thấy việc thể hiện lập trường cứng rắn hơn với Washington có thể mang lại hiệu quả. Khi các cường quốc châu Âu đồng loạt phản đối kế hoạch của ông Trump nhằm tiếp quản Greenland - vùng lãnh thổ thuộc Đan Mạch, Berlin cùng các đối tác NATO đã bày tỏ đoàn kết với Copenhagen và người dân Greenland. Từ đó đến nay, vấn đề này tạm thời lắng xuống.

Dù vậy, bóng mây lớn nhất vẫn là Ukraina. Sau 4 năm xung đột, triển vọng hòa bình vẫn mong manh. Ngay cả Tổng thống Zelensky cũng thừa nhận Kiev có thể phải chấp nhận từ bỏ một phần lãnh thổ, ít nhất là tạm thời, nếu muốn đạt được lệnh ngừng bắn. Tuy nhiên, Ukraina tiếp tục bác bỏ ý tưởng nhượng lại những vùng đất mà Nga chưa kiểm soát.

Giới quan sát cho rằng ông Merz gần như chắc chắn sẽ đề cập tầm quan trọng của Ukraina trong các cuộc gặp tại Washington. Song câu hỏi đặt ra là liệu ông có tìm được sự đồng thuận từ phía Nhà Trắng, đặc biệt là từ Tổng thống Trump, hay không.

Giữa chảo lửa Trung Đông, áp lực thuế quan và hồ sơ Ukraina chưa có lời giải, chuyến đi của Thủ tướng Đức vì thế không chỉ là cuộc gặp song phương thông thường. Nó là phép thử đối với vai trò của Berlin trong việc cân bằng quan hệ và tìm đồng thuận chiến lược với Washington, đồng thời giữ vững lập trường của châu Âu trong một thế giới đầy biến động.