Lợn bệnh được chuyển từ các tỉnh phía Bắc, đưa vào địa bàn tỉnh Quảng Trị rồi chuyển sang các xe nhỏ để đưa về lò giết mổ. Ảnh: Công an tỉnh Quảng Trị
Hành trình "không gác chắn" của 250 tấn lợn bệnh
Kết quả điều tra của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Trị cho thấy, từ tháng 2.2026 đến tháng 5.2026, đường dây do Mai Văn Quang (SN 1973, trú Thanh Hóa) cầm đầu đã thu mua và vận chuyển trót lọt hơn 250 tấn lợn bệnh từ các tỉnh phía Bắc như Bắc Giang, Hưng Yên, Thái Bình về Quảng Trị tiêu thụ.
Thủ đoạn của các đối tượng vô cùng tinh vi nhưng cũng bộc lộ lỗ hổng rất lớn trong kiểm soát lưu thông. Nguồn lợn được thu gom chủ yếu là lợn giá rẻ, gầy yếu, có biểu hiện xuất huyết da, mắt đỏ do nhiễm dịch tả lợn châu Phi. Sau khi gom hàng tại địa điểm sang lợn ở các tỉnh phía Bắc, các tài xế điều khiển xe tải chuyên dụng đi vào phía Nam.
Đáng chú ý, tài xế Nguyễn Văn Quý (người điều khiển xe tải BKS 89A-874.XX chở 172 con lợn bị bắt quả tang hôm 19.5) khai nhận, suốt chặng đường dài hàng trăm kilômét từ phía Bắc vào Quảng Trị, dù không có hóa đơn, chứng từ hay giấy kiểm dịch động vật ngoại tỉnh, nhưng cũng không hề gặp phải sự kiểm tra, kiểm soát nào từ các lực lượng chức năng.
Khi vào đến địa phận Quảng Trị, các đối tượng không đưa lợn về ngay lò mổ mà chọn các khu vực vắng người, xa khu dân cư như Nghĩa trang thành phố Đông Hà cũ hoặc Khu công nghiệp Quán Ngang để sang xe. Việc giao nhận diễn ra chóng vánh nhằm né tránh sự phát hiện của lực lượng chức năng. Sự "thông thoáng" trên tuyến cao tốc đã biến tuyến đường này thành hành lang cho hàng trăm tấn gia súc bệnh thản nhiên vượt rào kiểm dịch.
Siết lỗ hổng
Tìm hiểu của Báo Lao Động cho thấy, không chỉ ở khâu vận chuyển, khâu kiểm soát tại điểm cuối là lò mổ tập trung cũng bộc lộ những hạn chế. Số lợn bệnh sau khi sang xe được hai chủ lò mổ tại Lò mổ tập trung Tây Trì (phường Đông Hà, tỉnh Quảng Trị) là Trần Thị Ngọc Hiền và Hoàng Thị Mộng Truyền cho tài xế chở thẳng về xẻ thịt.
Để qua mắt lực lượng thú y, các chủ lò mổ đã lợi dụng quy định lợn thu mua nội tỉnh không bắt buộc có giấy kiểm dịch vận chuyển. Họ khai báo toàn bộ số lợn bệnh mua từ phía Bắc là lợn thu mua lẻ của người dân trong tỉnh. Khi cán bộ thú y kiểm tra hồ sơ, thông tin người bán chỉ được ghi qua loa gồm tên và số điện thoại ảo, gây rất nhiều khó khăn cho việc xác minh nguồn gốc. Thậm chí, khi bị nhắc nhở, các chủ lò mổ còn chửi mắng, đe dọa cán bộ làm nhiệm vụ.
Bên cạnh đó, công tác kiểm dịch tại lò mổ hiện nay chủ yếu thực hiện bằng cảm quan và các biện pháp kỹ thuật thông thường. Việc thiếu các công cụ test nhanh dịch bệnh tại chỗ, khiến lực lượng thú y rất khó phát hiện và đưa ra biện pháp xử lý kịp thời đối với những con lợn bị nhiễm bệnh nhưng chưa phát tác triệu chứng lâm sàng rõ rệt. Rất may, từ những nghi vấn mập mờ về hồ sơ và trọng lượng lợn bất thường, Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Quảng Trị đã chủ động gửi văn bản đề nghị Công an tỉnh phối hợp điều tra, từ đó triệt phá thành công đường dây này.
Nhằm khắc phục dứt điểm các lỗ hổng quản lý sau sự cố nghiêm trọng trên, UBND tỉnh Quảng Trị đã phát văn bản chỉ đạo khẩn, yêu cầu chấn chỉnh toàn diện hoạt động giết mổ và vận chuyển gia súc. Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo các lực lượng Công an, Quản lý thị trường, Thú y mở đợt cao điểm kiểm soát chặt chẽ các tuyến giao thông trọng điểm, chợ đầu mối và điểm tập kết.
Đặc biệt, tỉnh Quảng Trị sẽ đình chỉ hoạt động ngay lập tức đối với các cơ sở giết mổ không đáp ứng điều kiện vệ sinh thú y hoặc hoạt động sai công suất. Người đứng đầu chính quyền cấp xã phải chịu trách nhiệm toàn diện trước UBND tỉnh nếu để xảy ra vi phạm kéo dài. Đồng thời, địa phương sẽ củng cố lực lượng thú y cơ sở, trang bị công cụ tầm soát và từng bước xóa bỏ các điểm giết mổ nhỏ lẻ để đưa việc kiểm soát thực phẩm vào nếp kỷ cương.
