Sách giáo khoa cũ dùng lại là bài học về tiết kiệm, chống lãng phí

Đây là chỉ đạo kịp thời, đúng đắn và rất cần thiết bởi vì nhiều năm qua, không ít phụ huynh rơi vào cảnh “năm nào cũng mua sách mới”, dù sách cũ vẫn còn sử dụng được.

Từ năm học 2026–2027, TPHCM thống nhất sử dụng bộ sách giáo khoa Kết nối tri thức với cuộc sống trong toàn hệ thống giáo dục phổ thông.

Chủ trương thống nhất này không chỉ giúp ổn định việc dạy và học, tránh xáo trộn, mà còn mở ra điều kiện quan trọng để sách giáo khoa được sử dụng lâu dài, kế thừa qua nhiều năm học, nhiều thế hệ học sinh.

Thực tế cho thấy, sách giáo khoa là tài sản học tập, không phải vật phẩm dùng một lần. Tuy nhiên, trong một thời gian dài, việc thay đổi bộ sách, cộng với tâm lý “phải mua mới cho bằng bạn bè”, thậm chí có nơi buông lỏng quản lý, đã khiến sách vừa học xong một năm đã vứt bỏ.

Hệ quả là chi phí học tập tăng lên, áp lực đè nặng lên vai nhiều gia đình, nhất là những hộ có hai, ba con cùng đi học.

Chỉ đạo “cấm ép mua mới” của Sở GDĐT TPHCM mang ý nghĩa không chỉ về quản lý, mà còn là một thông điệp giáo dục, học sinh có quyền sử dụng lại sách cũ, phụ huynh không bị buộc chi tiền vô lý, và nhà trường phải có trách nhiệm chống lãng phí ngay từ những việc nhỏ nhất.

Quan trọng hơn, việc sử dụng lại sách giáo khoa cần được nhìn nhận như một nội dung giáo dục nhân cách. Khi học sinh được hướng dẫn giữ gìn sách sạch, đẹp, không viết vẽ bừa bãi, không xé rách, các em sẽ hình thành ý thức trân trọng tri thức, biết tiết kiệm và biết nghĩ đến người sử dụng sau mình.

Một cuốn sách được giữ gìn tốt có thể dùng cho nhiều năm học, cho thư viện trường, cho học sinh khóa sau, đó là giá trị xã hội rất lớn mà tiền bạc khó đo đếm.

Ở góc độ quản lý, yêu cầu các trường dự toán hợp lý nhu cầu sách giáo khoa, tăng cường sách dùng chung trong thư viện, tránh mua sắm tràn lan cũng là cách để ngân sách giáo dục được sử dụng hiệu quả hơn.

Việc tiếp tục dùng các bộ sách khác đã được Bộ GDĐT phê duyệt như tài liệu tham khảo, bổ trợ dạy học, nếu làm đúng mức, sẽ giúp giáo viên linh hoạt phương pháp giảng dạy mà không gây thêm gánh nặng cho học sinh.

Cấm ép học sinh mua mới sách giáo khoa không chỉ là một mệnh lệnh hành chính, mà là bước điều chỉnh cần thiết để đưa giáo dục trở về với những giá trị căn bản, tiết kiệm, trách nhiệm và nhân văn.

Khi sách được dùng nhiều năm, học sinh học cách giữ gìn, nhà trường chấm dứt lạm thu trá hình, phụ huynh bớt gánh nặng.

Chủ trương này cũng phù hợp với tinh thần tiết kiệm, chống lãng phí.