UBND TPHCM vừa ban hành Kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm và quản lý chất lượng môi trường không khí giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Trong đó, đáng chú ý là việc kiểm soát chặt chẽ các nguồn phát thải lớn và thúc đẩy mạnh mẽ các giải pháp giao thông xanh.
TPHCM yêu cầu kiểm soát chặt 100% nguồn phát thải lớn trong các ngành có nguy cơ ô nhiễm cao như xi măng, nhiệt điện, luyện thép. Thành phố cũng quản lý khí thải đối với toàn bộ phương tiện giao thông theo lộ trình tiêu chuẩn quốc gia. Đến năm 2030, thành phố phấn đấu toàn bộ phương tiện giao thông công cộng sử dụng năng lượng sạch hoặc thân thiện môi trường.
Các mục tiêu này phải gắn chặt với định hướng lớn về chuyển dịch giao thông đô thị. Mới đây, Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang đã đặt vấn đề nghiên cứu miễn phí xe buýt như một giải pháp đột phá nhằm kéo người dân ra khỏi phương tiện cá nhân. Khi chi phí đi lại bằng xe buýt giảm xuống mức tối thiểu, kết hợp với phương tiện sạch hơn và mạng lưới thuận tiện hơn, khả năng giảm phát thải từ giao thông sẽ trở nên rõ rệt hơn.
Trong lĩnh vực xây dựng và đô thị, các công trường phải thực hiện nghiêm các biện pháp che chắn, rửa xe và kiểm soát bụi. Toàn bộ chất thải xây dựng được quản lý theo quy định. Thành phố cũng đặt mục tiêu chấm dứt tình trạng đốt rác và đốt phụ phẩm nông nghiệp ngoài trời không đúng quy định. Đồng thời, thúc đẩy tái sử dụng 100% phụ phẩm hữu cơ.
TPHCM cũng sẽ từng bước thiết lập vùng phát thải thấp, mở rộng hệ thống cây xanh đa tầng và đầu tư hạ tầng quan trắc không khí hiện đại. Trong các tình huống ô nhiễm nghiêm trọng vượt ngưỡng nguy hại nhiều ngày liên tiếp, cơ chế truyền thông khẩn cấp sẽ được kích hoạt để cảnh báo người dân. Mục tiêu cải thiện chất lượng không khí đến năm 2045.
Kế hoạch đặt chỉ tiêu nồng độ bụi mịn PM2.5 trung bình năm giảm dần theo thời gian. Tỉ lệ ngày có chất lượng không khí đạt mức trung bình trở lên duy trì từ 75 - 80%. Đến năm 2045, TPHCM hướng tới duy trì chỉ số AQI dưới mức 100.
UBND TPHCM giao Sở Nông nghiệp và Môi trường làm cơ quan thường trực, chủ trì triển khai kế hoạch. Các sở, ngành và địa phương chịu trách nhiệm thực hiện theo chức năng, bảo đảm các mục tiêu về đô thị xanh và phát triển bền vững được hiện thực hóa.
