Một họng cống ở Khu đô thị Bến Đoan, phường Hồng Gai luôn trong tình trạng hôi thối, đục ngàu. Ảnh: Nguyễn Hùng
Nhiều điểm “đen”
Dọc tuyến ven bờ vịnh Hạ Long, khu vực TP Hạ Long cũ, từ phường Bãi Cháy cho tới Hồng Gai, Hạ Long, không khó để bắt gặp những dòng nước đen hôi thối, qua hệ thống cống thoát nước, xả thẳng ra biển.
Từ một họng cống ở khu đô thị tỉ đô Bến Đoan, phường Hồng Gai - nơi ngắm hoàng hôn và check-in cùng tàu biển du lịch quốc tế của du khách, người dân dễ dàng bắt gặp nước đen thối liên tục đùn xuống vịnh Hạ Long.
Mặt nước vịnh Hạ Long bị ô nhiễm nặng nhất có lẽ là tuyến đường Trần Quốc Nghiễn. Tuyến đường này dài khoảng 8km, từ chân cầu Bãi Cháy, đi qua những điểm du lịch nổi tiếng và những vị trí ngắm vịnh Hạ Long mê hoặc nhất, tới bãi tắm Hòn Gai. Đứng ở vị trí nào trên tuyến đường này cũng thấy mùi hôi thối, tanh nồng. Đi qua các điểm như khu vực chợ cá Hạ Long 1, hay những vị trí có các họng cống nằm bên bờ vịnh, nhiều người phải bịt mũi.
Những khu vực thường xuyên có du khách, người dân check-in, ngắm cảnh gần khu vực Quảng trường 30.10 và Bảo tàng Quảng Ninh luôn trong tình trạng hôi thối nồng nặc. Theo người dân, nước từ bên trong các khu dân cư ô nhiễm và không được xử lý đã đổ thẳng ra vịnh Hạ Long.
Báo Lao Động đã có nhiều bài phản ánh về tình trạng ô nhiễm khiến cá chết trắng ở hồ, kênh mương tại Khu đô thị Monbay, phường Hạ Long gần đó. Toàn bộ nguồn nước này ngày đêm xả thẳng xuống vịnh Hạ Long từ nhiều năm qua và đến nay vẫn thế. Không chỉ ảnh hưởng đến mỹ quan, tình trạng này còn gây tâm lý e ngại cho du khách khi tiếp cận các khu vực ven bờ, nhất là những điểm gần bãi tắm, khu dịch vụ.
Ai chịu trách nhiệm?
Số liệu thống kê, tổng lượng nước thải sinh hoạt cần xử lý tại các khu vực đô thị tập trung trên địa bàn TP Hạ Long cũ là khoảng 40.403m3/ngày đêm. Tuy nhiên, tổng lượng nước thải sinh hoạt được thu gom xử lý trên địa bàn là 25.624m3/ngày đêm, đạt 63,42%.
Nhiều khu vực, nước thải sinh hoạt chưa được thu gom, như phường Hà Lầm, Hà Tu và một phần các khu thuộc phường Hồng Gai, Cao Xanh, Hạ Long…
Đầu năm 2025, UBND TP Hạ Long cũ đã báo cáo UBND tỉnh và được chấp thuận điều chỉnh phạm vi thu gom nước thải sinh hoạt về các trạm xử lý nước thải tập trung đang tiếp nhận và vận hành xử lý chưa đạt công suất được cấp phép. Khi hoàn thành và đi vào vận hành, tỉ lệ thu gom xử lý nước thải ở khu vực đô thị tập trung sẽ đạt 69,85%. Tuy nhiên, đến tháng 7.2025, không còn chính quyền cấp huyện trong khi kế hoạch trên vẫn chưa được thực hiện.
Theo ông Nguyễn Minh Sơn - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ninh - sau khi thực hiện chính quyền 2 cấp, nhiều chức năng, nhiệm vụ được chuyển giao về cho chính quyền cấp xã. Việc xử lý một số vấn đề ô nhiễm môi trường cũng do chính quyền cấp xã đảm nhiệm.
Ông Lưu Mạnh Tuấn - Chủ tịch UBND phường Hạ Long - cho biết, hiện việc xử lý tình trạng ô nhiễm nước thải đổ ra vịnh Hạ Long thuộc thẩm quyền của phường Hạ Long. Theo nhiều người dân, việc xử lý tình trạng ô nhiễm nước vịnh Hạ Long rất chậm, không giải quyết được nguồn nước thải từ bên trong thì vịnh Hạ Long sẽ còn tiếp tục bị ô nhiễm.
Các chuyên gia môi trường từng cảnh báo, vùng ven bờ - nơi tiếp nhận trực tiếp nước thải từ đất liền - nếu không được kiểm soát tốt sẽ trở thành “điểm phát tán”, lan ô nhiễm ra khu vực rộng hơn của vịnh Hạ Long.
Việc này sẽ ảnh hưởng đến hệ sinh thái biển và chất lượng nước toàn vịnh và sẽ rất tốt kém, mất nhiều thời gian để khắc phục. Khi rác vẫn trôi nổi khắp nơi và mùi hôi thối còn tồn tại, việc phát triển dịch vụ ven biển sẽ khó đạt kỳ vọng.
