Nga dọa chủ động cắt khí đốt châu Âu trước khi bị cấm cửa

Phát biểu sau cuộc tiếp Ngoại trưởng Hungary tại Điện Kremlin ngày 4.3, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết Mátxcơva có thể chủ động ngừng cung cấp khí đốt cho EU mà không chờ đến khi khối này chính thức cấm nhập khẩu.

“Không có động cơ chính trị ở đây. Nhưng nếu trong 1 hoặc 2 tháng nữa chúng tôi sẽ bị chặn lại, thì tốt hơn hết là dừng ngay từ bây giờ và chuyển sang các quốc gia là đối tác đáng tin cậy, thiết lập vị thế tại đó” - ông Putin nói, đồng thời cho biết sẽ chỉ đạo chính phủ làm việc với các doanh nghiệp năng lượng về khả năng này.

Theo nhà lãnh đạo Nga, trong bối cảnh EU nhiều lần tuyên bố sẽ chấm dứt hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn tài nguyên Nga, Mátxcơva có thể tái định hướng dòng chảy năng lượng sang các thị trường mới nổi. Ông cho rằng cuộc khủng hoảng năng lượng mà châu Âu trải qua thời gian qua bắt nguồn từ những chính sách sai lầm kéo dài nhiều năm của chính khối này.

Ông Putin nhấn mạnh Nga “luôn là và vẫn là nhà cung cấp năng lượng đáng tin cậy” đối với các đối tác, bao gồm cả các quốc gia châu Âu, song việc hợp tác chỉ có thể tiếp tục với những bên “đáng tin cậy” tương tự.

Trong số đó, ông đặc biệt nhắc đến các quốc gia Đông Âu như Slovakia và Hungary - những nước vẫn duy trì quan hệ năng lượng chặt chẽ với Mátxcơva bất chấp áp lực từ Brussels.

Sau cuộc gặp, Ngoại trưởng Hungary Peter Szijjarto cho biết Budapest đã nhận được bảo đảm từ Mátxcơva về nguồn cung dầu và khí đốt.

Theo ông Szijjarto, hai bên thống nhất nếu các tuyến vận chuyển hiện tại gặp trở ngại vì bất kỳ lý do nào, sẽ tìm kiếm các giải pháp thay thế, bao gồm cả phương án vận chuyển đường biển trong trường hợp đường ống bị gián đoạn.

Hungary và Slovakia gần đây bị gián đoạn nguồn dầu thô Nga sau khi Ukraina đóng tuyến đường ống dẫn dầu Druzhba vào cuối tháng 1. Kiev tuyên bố tuyến này bị hư hại do các cuộc tấn công tầm xa của Nga, trong khi Mátxcơva bác bỏ cáo buộc.

Budapest và Bratislava lại cho rằng Kiev đã “tống tiền” về mặt chính trị khi cố tình chặn nguồn cung. Phản ứng lại, Slovakia chấm dứt cơ chế cung cấp điện khẩn cấp cho Ukraina, còn Hungary phủ quyết gói vay 90 tỉ euro của EU dành cho Kiev cũng như gói trừng phạt mới nhằm vào Nga.

Nếu Nga thực sự chủ động dừng cung cấp khí đốt, EU có thể sẽ đối mặt thêm một cú sốc năng lượng mới, trong bối cảnh khối này vẫn chưa hoàn toàn phục hồi sau đợt tăng giá kỷ lục giai đoạn 2022-2023.

Dù đã đa dạng hóa nguồn cung, tăng nhập khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và đẩy mạnh năng lượng tái tạo, nhiều quốc gia thành viên vẫn phụ thuộc vào hạ tầng cũ và hợp đồng dài hạn với Nga.

Thông điệp từ Điện Kremlin cho thấy Mátxcơva không còn muốn ở thế bị động trước các lệnh cấm tiềm tàng. Thay vì chờ bị loại khỏi thị trường châu Âu, Nga có thể chủ động “xoay trục” sang châu Á và các nền kinh tế đang phát triển - nơi nhu cầu năng lượng còn tăng mạnh.