Nga cân nhắc chủ động rút khỏi thị trường năng lượng châu Âu. Ảnh: Xinhua
Nga đang cân nhắc một bước đi mang tính chiến lược, chủ động rút khỏi thị trường năng lượng châu Âu thay vì chờ các lệnh cấm từ Brussels có hiệu lực. Thông tin được Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov xác nhận ngày 18.3.
Theo ông Peskov, chỉ đạo của Tổng thống Vladimir Putin về việc xem xét khả năng rút sớm khỏi thị trường khí đốt châu Âu hiện vẫn đang trong quá trình phân tích kỹ lưỡng. “Đây là vấn đề phức tạp, cần đánh giá toàn diện trong bối cảnh thị trường đầy biến động” - ông nói.
Sự “biến động” mà Điện Kremlin đề cập chủ yếu xuất phát từ xung đột liên quan Iran, đang làm rung chuyển thị trường năng lượng thế giới. Giá dầu tăng mạnh, nguồn cung gián đoạn, trong khi các tuyến vận chuyển chiến lược bị đe dọa khiến việc dự báo xu hướng trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.
Trong bối cảnh đó, Nga đứng trước một lựa chọn mang tính bước ngoặt: Tiếp tục duy trì thị trường truyền thống tại châu Âu hay chuyển hướng sang các đối tác “hấp dẫn hơn”. Theo ông Putin, việc chủ động tái định hướng xuất khẩu có thể mang lại lợi ích lớn hơn thay vì “đợi cánh cửa bị đóng sầm lại”.
Phát biểu này ám chỉ kế hoạch của Liên minh châu Âu (EU) sẽ siết chặt hơn nữa việc nhập khẩu năng lượng từ Nga, với lộ trình tiến tới cấm hoàn toàn các sản phẩm hydrocarbon, bao gồm cả khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), vào năm 2027. Một số biện pháp mới dự kiến có hiệu lực ngay từ cuối tháng 4 tới.
Nếu Mátxcơva thực sự đi trước một bước, hệ quả đối với châu Âu sẽ không nhỏ. Dù EU đã nỗ lực đa dạng hóa nguồn cung kể từ sau xung đột Ukraina, Nga vẫn là một mắt xích quan trọng trong cán cân năng lượng, đặc biệt với một số quốc gia phụ thuộc lớn vào khí đốt giá rẻ.
Việc Nga rút lui có thể khiến giá năng lượng tại châu Âu tăng trở lại, gây áp lực lên lạm phát và tăng trưởng kinh tế vốn đã mong manh. Trong khi đó, các nguồn thay thế như LNG từ Mỹ hay Trung Đông không chỉ đắt đỏ hơn mà còn chịu rủi ro địa chính trị ngày càng lớn.
Ở chiều ngược lại, Nga dường như đã chuẩn bị cho kịch bản này từ trước. Việc xoay trục sang châu Á, đặc biệt là Trung Quốc và Ấn Độ, giúp Mátxcơva từng bước giảm phụ thuộc vào thị trường châu Âu. Nếu rút lui hoàn toàn, Nga có thể tái định hình mạng lưới xuất khẩu theo hướng linh hoạt và ít ràng buộc chính trị hơn.
Dù vậy, quyết định cuối cùng vẫn chưa được đưa ra. Điện Kremlin nhấn mạnh mọi kịch bản đều đang được cân nhắc dựa trên “lợi ích dài hạn” và diễn biến thực tế của thị trường.
Trong lúc đó, thị trường năng lượng toàn cầu tiếp tục đứng trước những cú sốc mới. Khi xung đột Trung Đông chưa hạ nhiệt và Nga cân nhắc rời bỏ châu Âu, nguy cơ một cuộc tái cấu trúc sâu rộng của bản đồ năng lượng thế giới đang hiện rõ hơn bao giờ hết.
