Giá dầu Urals của Nga thời gian qua được giao dịch cao hơn cả giá dầu Brents. Ảnh: TASS
Cuộc chiến do Tổng thống Donald Trump và Thủ tướng Benjamin Netanyahu phát động nhằm vào Iran đang tạo ra hai hệ quả: Khủng hoảng năng lượng toàn cầu và dòng tiền dầu mỏ chảy mạnh về Nga.
Giá dầu đã phản ứng tức thì. Giá dầu Brent - chuẩn tham chiếu của khoảng 80% giao dịch dầu toàn cầu - có lúc vọt lên 119 USD/thùng trước khi hạ về quanh 90 USD, vẫn cao hơn gần 20 USD so với trước khi chiến sự nổ ra. Nguyên nhân nằm ở điểm nghẽn chí mạng: Eo biển Hormuz gần như tê liệt.
Tuyến đường biển hẹp chưa đầy 40km này vốn vận chuyển khoảng 20% dầu thô toàn cầu. Nhưng các cuộc tấn công tàu chở dầu và phí bảo hiểm chiến tranh tăng vọt đã khiến hoạt động vận tải gần như đóng băng. Một chuyến tàu trị giá 120 triệu USD giờ phải trả phí bảo hiểm lên tới hơn 1 triệu USD - gấp hàng chục lần bình thường.
Không thể xuất khẩu, các nước vùng Vịnh buộc phải cắt giảm sản lượng. Kuwait, Iraq và UAE lần lượt thu hẹp khai thác khi kho chứa đầy và không còn lối ra thị trường.
Trong khi đó, Nga lại đứng ngoài vòng xoáy. Là nhà sản xuất dầu lớn thứ ba thế giới, Nga không phụ thuộc Hormuz và tiếp tục xuất khẩu ổn định. Thậm chí, lần đầu tiên trong lịch sử, dầu Urals của Nga được giao dịch cao hơn cả Brent - một diễn biến chưa từng có.
Theo dữ liệu thị trường, giá dầu Urals đã vượt xa mức trần 60 USD/thùng do phương Tây áp đặt, tăng hơn 66% chỉ trong 1 tháng. Tại Ấn Độ - khách hàng lớn nhất, dầu Nga được giao tới gần 99 USD/thùng, mức cao kỷ lục kể từ khi xung đột Ukraina bùng nổ năm 2022.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov thừa nhận giá dầu tăng sẽ trực tiếp cải thiện ngân sách Nga. Sau khi nguồn thu năng lượng sụt giảm mạnh vì trừng phạt, Mátxcơva nay đứng trước cơ hội phục hồi nhanh chóng nhờ giá cao.
Đây chính là “ác mộng” với phương Tây. Đại diện đối ngoại EU Kaja Kallas cảnh báo, giá dầu càng tăng, Nga càng có thêm nguồn lực để duy trì chiến dịch quân sự ở Ukraina. Brussels đang thúc đẩy gói trừng phạt mới nhằm siết chặt xuất khẩu dầu Nga, nhưng hiệu quả vẫn là dấu hỏi lớn.
Mỹ đã buộc phải nới lỏng tạm thời cho Ấn Độ tiếp tục mua dầu Nga - một động thái cho thấy ưu tiên trước mắt là ổn định nguồn cung.
Triển vọng sắp tới vẫn đầy bất ổn. Các nước G7 đang cân nhắc xả tới 300 triệu thùng dầu dự trữ, nhưng con số này chỉ đủ đáp ứng vài ngày tiêu thụ toàn cầu. Trong khi đó, ngay cả khi chiến sự Trung Đông kết thúc, việc khôi phục sản xuất dầu cũng sẽ mất nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng.
Nhiều tổ chức tài chính cho rằng giá dầu Brent có thể chạm 130 USD/thùng, thậm chí “không có giá trần” nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa.
Trong ngắn hạn, Nga rõ ràng là bên hưởng lợi. Nhưng nếu giá dầu tiếp tục leo thang, hệ quả có thể là suy thoái kinh tế toàn cầu - kịch bản mà không bên nào mong muốn.
