Đại hội XIV và khát vọng phát triển của dân tộc Việt Nam

Dấu mốc trọng đại

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng dự kiến được tổ chức từ ngày 19.1 đến ngày 25.1.2026. Thời gian diễn ra Đại hội đang rất cận kề. Đây là một kỳ đại hội mang dấu mốc đặc biệt quan trọng trên con đường phát triển của đất nước, bởi đây là Đại hội mở ra kỷ nguyên mới – kỷ nguyên mà Việt Nam quyết tâm hiện thực hóa hai mục tiêu 100 năm thành lập Đảng và 100 năm thành lập nước; phấn đấu đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Chủ đề Đại hội: “Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, chung sức, đồng lòng thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030; tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc vì hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội” thể hiện rõ vị trí, vai trò của Đại hội XIV, mang ý nghĩa bước ngoặt và có tầm vóc lịch sử đối với sự phát triển đất nước.

Đại hội XIV được ví như công cuộc đổi mới lần thứ hai, thể hiện quyết tâm chính trị cao của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân trong việc đưa đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Dự thảo Báo cáo chính trị được chuẩn bị công phu, kỹ lưỡng, có nhiều điểm đổi mới: Ngắn gọn, súc tích, tính khái quát cao, kết cấu chặt chẽ, phản ánh đầy đủ, toàn diện những vấn đề lớn của đất nước.

Đáng chú ý, việc hợp nhất ba văn kiện quan trọng gồm Báo cáo chính trị, Báo cáo kinh tế – xã hội và Báo cáo tổng kết công tác xây dựng Đảng, thi hành Điều lệ Đảng thành một Báo cáo chính trị duy nhất trình Đại hội XIV là bước tiến mới, mang tính đột phá, thể hiện tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược và tinh thần dám nghĩ, dám làm, quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo.

Ưu tiên hàng đầu trong kỷ nguyên này là thực hiện thắng lợi các mục tiêu chiến lược: Đến năm 2030, Việt Nam trở thành nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, có thu nhập cao.

PGS.TS Nguyễn Viết Thảo – nguyên Phó Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh – đánh giá, sau 10 năm Đổi mới (1986–1996), trong bối cảnh thế giới còn nhiều quốc gia chìm trong khủng hoảng, Việt Nam đã khắc phục được khó khăn, đưa đất nước vững bước trên con đường độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Đến năm 2008, thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam vượt ngưỡng 1.000 USD.

“Chúng ta đã ra khỏi tình trạng chậm phát triển, bước vào nhóm các nước đang phát triển, có thu nhập trung bình. Đây là một thành tựu có ý nghĩa lịch sử rất lớn, mở ra một trang sử mới cho dân tộc Việt Nam”, ông Nguyễn Viết Thảo nhấn mạnh.

40 năm Đổi mới đã tạo bước ngoặt lịch sử, giúp đất nước vượt qua tình trạng chậm phát triển, từng bước hoàn thiện nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Từ một nước nông nghiệp lạc hậu, Việt Nam đã trở thành nền kinh tế có quy mô lớn trong khu vực. Năm 2025, GDP đạt hơn 500 tỉ USD, là nền kinh tế lớn thứ tư ASEAN và đứng thứ 32 thế giới; kim ngạch thương mại đạt trên 900 tỉ USD nằm trong nhóm 20 quốc gia hàng đầu. Việt Nam tiếp tục là điểm sáng về phục hồi và tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh toàn cầu nhiều biến động.

Phát biểu tại Đại hội Doanh nhân trẻ Việt Nam lần thứ VIII, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cho biết, sau gần 40 năm Đổi mới, kinh tế Việt Nam đạt nhiều thành tựu quan trọng. Nếu hết năm 2025 tăng trưởng trên 8%, quy mô nền kinh tế đạt khoảng 510 tỉ USD, đứng thứ 32 thế giới; thu nhập bình quân đầu người vượt 5.000 USD. Theo đó, Việt Nam bước vào nhóm nước có thu nhập trung bình cao – một thành quả chung của Đảng và Nhà nước.

Người đứng đầu Chính phủ cũng nhấn mạnh, để đạt mục tiêu đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao, Việt Nam phải dựa vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Nền tảng vững chắc để đất nước vươn lên

Mục tiêu phát triển con người, khơi dậy khát vọng, tự chủ, tự cường dân tộc, hướng tới hai mục tiêu 100 năm không chỉ là những chỉ tiêu kinh tế, mà còn là cam kết chính trị và khát vọng lớn của dân tộc trong kỷ nguyên mới.

Nhiều ý kiến cho rằng dự thảo Văn kiện Đại hội XIV lần này được trình bày ngắn gọn, rõ ràng; các mục tiêu, chỉ tiêu phát triển trong 5 năm tới được cụ thể hóa bằng những con số dễ hiểu, dễ triển khai. Đặc biệt, quan điểm chỉ đạo nhấn mạnh việc lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực phát triển chủ yếu.

Trao đổi với Báo Lao Động, đại biểu Quốc hội Tạ Văn Hạ – Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội – cho rằng, chuyển đổi số đóng vai trò nền tảng cho mọi hoạt động phát triển. Khi Đảng đã có chỉ đạo rõ ràng và đưa vào văn kiện, khả năng thành công sẽ cao hơn. Trong khoảng 10–15 năm tới, có thể thấy rõ những thành quả của quá trình này.

Ông cũng nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số theo Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị; phát triển kinh tế tư nhân theo Nghị quyết 68; thúc đẩy hội nhập quốc tế theo Nghị quyết 59; hoàn thiện thể chế, xây dựng và thực thi pháp luật theo Nghị quyết 66.

Quốc hội, Chính phủ đã ban hành nhiều nghị quyết, chương trình hành động để triển khai các nghị quyết của Bộ Chính trị. Do đó, các bộ, ngành, địa phương cần tiếp tục cụ thể hóa, tổ chức thực hiện hiệu quả; các chủ thể trong lĩnh vực khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo cần đoàn kết, chung sức triển khai đồng bộ các nhiệm vụ đề ra.

PGS.TS Lê Văn Cường – Phó Viện trưởng Viện Xây dựng Đảng – nhận định: “Mục tiêu được xác định rất rõ ràng, ngắn gọn, không diễn đạt dài dòng. Các mốc 100 năm đều có chỉ tiêu đo đếm được. Chỉ cần đọc Báo cáo chính trị cũng có thể coi đó là chương trình hành động để dễ quán triệt, dễ tổ chức thực hiện”.

Trong khi đó, PGS.TS Vũ Văn Phúc – nguyên Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản – nhấn mạnh: “Nếu không phát triển nhanh và bền vững, chúng ta sẽ tụt hậu; nếu tụt hậu thì không thể tiến kịp, thậm chí không thể vượt lên trên một số mặt so với các nước khác”.

Đánh giá cao định hướng phát triển kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng, nhiều ý kiến cho rằng đây là điểm mới có tính đột phá. Tuy nhiên, vấn đề then chốt là cần hành động quyết liệt, sớm hoàn thiện thể chế, tạo hành lang pháp lý thuận lợi để khu vực kinh tế này phát triển mạnh mẽ.

Có thể khẳng định, Đại hội XIV là sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng, thể hiện trí tuệ, bản lĩnh và trách nhiệm lớn lao của Đảng đối với cách mạng Việt Nam trong thời đại mới; có ý nghĩa định hướng con đường phát triển đất nước, rút ngắn quá trình đi lên chủ nghĩa xã hội. Đại hội XIV sẽ tiếp tục khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc, đưa Việt Nam vững bước tiến lên, sánh vai cùng các cường quốc năm châu trong kỷ nguyên mới.