Nhân dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10.10.1954 - 10.10.2026), Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng đã chia sẻ về những trăn trở của người đứng đầu chính quyền thành phố cùng các giải pháp để Thủ đô đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026.
Thưa Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng, nhiều người dân ở Hà Nội ghi nhận, thành phố đang thay đổi từng ngày nhờ việc triển khai hàng loạt dự án giao thông, công trình trọng điểm. Trước đây, với mỗi dự án lớn, thành phố phải “dành dụm” ngân sách rất lâu để triển khai, vậy bây giờ Hà Nội dựa vào các nguồn lực nào để thực hiện?
- Với sự chỉ đạo quyết liệt của Thành ủy, HĐND, UBND TP, sự vào cuộc của các cấp chính quyền và sự ủng hộ của nhân dân, thời gian vừa qua việc triển khai các dự án giao thông, công trình trọng điểm đã có nhiều chuyển biến tích cực, nhất là trong công tác giải phóng mặt bằng.
Thành phố đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách mới về giải phóng mặt bằng, góp phần nâng cao sự đồng thuận của người dân. Nhờ đó, tiến độ các dự án được đẩy nhanh và nhiều công trình đã đạt những cột mốc quan trọng: Vành đai 1 thông xe kỹ thuật vào dịp 2.9.2026; các công trình hồ điều hòa trên toàn thành phố; đồng thời nhiều dự án có chuyển biến rõ nét theo từng ngày như Vành đai 2,5 đoạn Nguyễn Trãi - Đầm Hồng, Cầu Trần Hưng Đạo, Cầu Tứ Liên, Dự án cải tạo nâng cấp Quốc lộ 6 đoạn Ba La - Xuân Mai, tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Thủ đô…
Trong thời gian tới, thành phố sẽ đồng loạt triển khai nhiều dự án quy mô lớn như các tuyến đường sắt đô thị, đường sắt quốc gia, tiếp tục khép kín các tuyến vành đai, hoàn thiện các cầu bắc qua sông Hồng, tuyến đường trục Tây Thăng Long theo quy hoạch… Đây đều là những dự án có tổng mức đầu tư rất lớn.
Để bảo đảm nguồn lực, thành phố đã tiếp cận theo hướng đa dạng hóa và khơi thông đồng bộ các nguồn lực.
Thứ nhất, ngân sách nhà nước vẫn là nguồn lực nền tảng, nhưng được sử dụng có trọng tâm, trọng điểm hơn. Kế hoạch đầu tư công năm 2026 khoảng 171 nghìn tỉ đồng được điều hành linh hoạt, ưu tiên các dự án có tính lan tỏa cao và triển khai thực hiện, hấp thụ tốt.
Thứ hai, thành phố phát huy mạnh các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô năm 2026, đặc biệt là cơ chế về tài chính, đất đai và đầu tư. Xây dựng và triển khai Đề án phát hành trái phiếu Thủ đô, trái phiếu công trình, trái phiếu xanh và các công cụ tài chính mới đang được nghiên cứu, triển khai để huy động vốn quy mô lớn.
Thứ ba, khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai gắn với phát triển đô thị theo mô hình TOD. Giá trị tăng thêm từ đất xung quanh các nhà ga đường sắt đô thị được xác định là nguồn lực chiến lược quan trọng cho giai đoạn tới.
Thứ tư, huy động nguồn lực xã hội và đầu tư tư nhân, FDI. Thành phố tập trung tháo gỡ vướng mắc để chuyển các dự án từ giai đoạn chuẩn bị sang triển khai thực tế, đưa đất đai, vốn và tín dụng vào tạo ra năng lực sản xuất và giá trị gia tăng.
Thành phố tin rằng, với sự quan tâm của Trung ương, sự ủng hộ của nhân dân Thủ đô và cả nước, việc triển khai các dự án quan trọng, trọng điểm trong thời gian tới sẽ tiếp tục được đẩy mạnh, góp phần hoàn thành mục tiêu tăng trưởng hai con số và tạo sự thay đổi cơ bản về giao thông của Thủ đô, lan tỏa ra các địa phương khác.
Người dân rất quan tâm đến việc triển khai dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng và điều chỉnh cục bộ quy hoạch khu vực Hồ Gươm và phụ cận. Quan điểm của lãnh đạo thành phố khi thực hiện hai dự án này thế nào?
- Về điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng:
Bám sát thực thi các nhiệm vụ theo định hướng Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17.3.2026 của Bộ Chính trị, hiện thực hóa chủ trương của các cấp lãnh đạo Trung ương và thành phố. Cụ thể hóa Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm được phê duyệt tại Quyết định số 2512/QĐ-UBND ngày 13.5.2026.
Là một trong 9 động lực phát triển của Thủ đô, Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng được xem là trục chiến lược, trục không gian xanh trung tâm, đồng thời là trục kinh tế, thương mại, dịch vụ và đô thị gắn với văn hóa sáng tạo, khoa học công nghệ dọc hai bên sông Hồng. Đây cũng là không gian biểu trưng cho hình ảnh Hà Nội “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo”, hướng tới trở thành biểu tượng mới của Thủ đô văn minh, hiện đại; kết nối với các tỉnh dọc sông Hồng và các khu vực sông thuộc hệ thống sông Hồng trở thành vùng cảnh quan kinh tế - sinh thái đặc trưng của khu vực phía Bắc.
UBND TP đã chỉ đạo các sở, ngành, cơ quan liên quan thực hiện hết sức thận trọng, bài bản, tính toán khoa học và đảm bảo đúng quy trình, quy định pháp luật; nghiên cứu kỹ, đảm bảo các yêu cầu về an toàn thoát lũ, đê điều, tổ chức không gian, phát triển kinh tế - xã hội; đảm bảo hài hòa giữa phát triển đô thị hiện đại với bảo tồn di sản, văn hóa, chỉnh trang làng xóm truyền thống lâu đời.
Về tái định cư, bồi thường giải phóng mặt bằng: nghiên cứu đảm bảo áp dụng chính sách cao nhất theo Luật Thủ đô. Bố trí tái định cư tại chỗ hoặc gần nơi sinh sống, có hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật đồng bộ. Không bố trí tạm cư; đầu tư xây dựng các khu tái định cư trước, đồng bộ hạ tầng mới thực hiện giải phóng mặt bằng.
- Về điều chỉnh cục bộ quy hoạch khu vực Hồ Gươm và phụ cận:
Việc đề xuất Điều chỉnh cục bộ Quy hoạch phân khu đô thị H1-1B (khu vực hồ Gươm và phụ cận) và một phần Quy hoạch phân khu đô thị H1-1C nhằm cụ thể hoá định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm đã được UBND TP phê duyệt, theo đó: Khu vực Hồ Gươm và vùng phụ cận sẽ được cải tạo, chỉnh trang, tái thiết, tái cấu trúc trên cơ sở bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc, cảnh quan đặc trưng. Đồng thời hình thành hệ thống công trình công cộng chất lượng cao, tăng cường kết nối không gian, đáp ứng nhu cầu phát triển đô thị trong giai đoạn mới.
Việc nghiên cứu đề xuất mở rộng không gian để kết nối, tái thiết, cấu trúc lại các khu vực cải tạo, chỉnh trang, tạo lập thêm các không gian văn hóa đa dạng, góp phần hoàn thiện tổng thể khu vực hồ Gươm và phụ cận. Bảo tồn văn hóa, kiến trúc cảnh quan đặc trưng khu vực xung quanh hồ Gươm. Cung cấp thêm tiện ích cho du lịch chất lượng cao. Cải thiện điều kiện về hạ tầng đô thị và môi trường cho khu vực, tạo các không gian kết nối Hồ Gươm với các quảng trường công cộng như Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, Quảng trường Nhà thờ Lớn, Quảng trường Lý Thái Tổ, Quảng trường Nhà hát Lớn, Quảng trường trước Tượng đài Vua Lê. Tạo lập thêm không gian quảng trường lớn trước trụ sở HĐND, UBND TP, tăng cường không gian cây xanh mặt nước nhằm nâng cao giá trị cảnh quan khu vực trung tâm nội đô lịch sử, đáp ứng nhu cầu hoạt động trong thời đại mới.
Đối với hồ Gươm, đây là không gian đặc biệt của Thủ đô, có giá trị về lịch sử, văn hóa và cảnh quan. Thành phố xác định mọi quyết định liên quan đến không gian này phải được tiếp nhận, tiếp thu, nghiên cứu kỹ lưỡng, có cơ sở khoa học, phù hợp quy hoạch và đặc biệt phải tính đến ý kiến của nhân dân. Những ý kiến xác đáng sẽ được thành phố nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu để hoàn thiện phương án.
Mục tiêu cuối cùng là bảo tồn và phát huy được giá trị đặc biệt của hồ Gươm, bảo đảm sự hài hòa giữa bảo tồn với phát triển, để không gian này tiếp tục là một biểu tượng của Hà Nội và có giá trị lâu dài đối với các thế hệ mai sau.
Việc cùng lúc thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng này có khiến bộ máy thành phố quá tải? Ông đánh giá thế nào về chất lượng đội ngũ cán bộ của thành phố hiện nay?
- Khối lượng công việc và yêu cầu đối với bộ máy thành phố hiện nay là rất lớn. Hà Nội vừa vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, vừa đẩy mạnh phân cấp, chuyển đổi số, vừa triển khai nhiều công trình, dự án trọng điểm với yêu cầu cao về tiến độ và chất lượng.
Tuy nhiên, đến nay bộ máy thành phố vẫn vận hành ổn định, liên tục, thông suốt. Việc giải quyết công việc của người dân và doanh nghiệp không bị gián đoạn.
Thành phố đang tập trung rà soát, bố trí nhân lực theo vị trí việc làm và khối lượng công việc thực tế và đặc điểm từng địa bàn, đơn vị; đồng thời điều chỉnh quy trình, tăng cường phối hợp và ứng dụng công nghệ, không để áp lực cục bộ trở thành điểm nghẽn của hệ thống.
Đội ngũ cán bộ, công chức thành phố cơ bản được đào tạo bài bản, có kinh nghiệm thực tiễn, tinh thần trách nhiệm và khả năng thích ứng với yêu cầu mới. Tuy nhiên, năng lực thực thi giữa các cơ quan, địa bàn và từng vị trí việc làm vẫn chưa đồng đều.
Thành phố đang tiếp tục cơ cấu lại, bố trí đội ngũ theo yêu cầu nhiệm vụ; đổi mới đánh giá cán bộ theo sản phẩm và hiệu quả công việc; tăng cường đào tạo chuyên sâu, kỹ năng số và trách nhiệm cá nhân.
Quan điểm của thành phố là bộ máy tinh gọn hơn nhưng năng lực quản trị phải mạnh hơn; phân quyền nhiều hơn thì trách nhiệm phải rõ hơn. Thước đo cuối cùng là công việc của người dân và doanh nghiệp được giải quyết nhanh hơn, minh bạch hơn và thuận lợi hơn.
Là người đứng đầu chính quyền thành phố, ông còn những điều gì trăn trở để thành phố phát triển nhanh hơn?
- Là người đứng đầu chính quyền thành phố, điều tôi trăn trở nhất hiện nay là làm thế nào để huy động và sử dụng thật hiệu quả mọi nguồn lực, nhất là nguồn lực cho hệ thống kết cấu hạ tầng chiến lược, để Thủ đô phát triển nhanh hơn, bền vững hơn.
Theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, nhu cầu đầu tư cho hệ thống đường sắt đô thị và các công trình giao thông trọng điểm rất lớn. Đây là nhiệm vụ then chốt để giải quyết căn bản bài toán giao thông, đồng thời tạo động lực phát triển đô thị mới theo mô hình TOD.
Thành phố đã chủ động xây dựng nhiều phương án tài chính, kết hợp ngân sách địa phương, khai thác giá trị tăng thêm từ đất đai quanh các nhà ga, trái phiếu chính quyền địa phương, hợp tác công tư và các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô.
Tuy nhiên, với quy mô đầu tư rất lớn (nhu cầu vốn đường sắt đô thị giai đoạn 2026-2030 dự kiến hơn 1 triệu tỉ đồng), thành phố rất cần sự quan tâm, hỗ trợ của Trung ương, nhất là từ nguồn lực để triển khai đồng bộ, đúng tiến độ.
Bên cạnh đó, tôi cũng trăn trở về việc phải chuyển nhanh hơn nữa các nguồn lực đang có – vốn đầu tư công, đất đai, tín dụng, FDI – thành khối lượng xây dựng thực tế, thành năng lực sản xuất và giá trị tăng thêm ngay trong những tháng cuối năm, để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng từ 11% trở lên.
Tôi tin rằng, với sự chỉ đạo, ủng hộ của Trung ương, sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị và sự ủng hộ của nhân dân, Hà Nội sẽ từng bước hoàn thành các mục tiêu hạ tầng chiến lược, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới.
Thành phố đang thực hiện những giải pháp nào để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 và những năm tiếp theo trong bối cảnh còn nhiều khó khăn, thách thức. Ông có tự tin Hà Nội có thể đạt được những mục tiêu này không?
- Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, các động lực tăng trưởng chưa đồng đều và một số điểm nghẽn về đầu tư, đất đai, giải phóng mặt bằng, thủ tục, hạ tầng vẫn cần tiếp tục tháo gỡ, việc hoàn thành mục tiêu tăng trưởng từ 11% trở lên trong năm 2026 và duy trì tăng trưởng ở mức hai con số trong những năm tiếp theo là một thách thức. Tuy nhiên, đây là yêu cầu cần thiết để Hà Nội tạo bước chuyển về quy mô, chất lượng nền kinh tế và huy động đủ nguồn lực cho phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới.
Do vậy, Hà Nội kiên định mục tiêu, coi đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, được Thành ủy, UBND TP chỉ đạo quyết liệt. Quan điểm của thành phố là không chạy theo tăng trưởng bằng mọi giá, mà phải tạo ra tăng trưởng thực chất, bền vững.
Những tháng cuối năm 2026, nhiệm vụ trọng tâm là chuyển nhanh các nguồn lực đang có thành kết quả tăng trưởng thực tế: vốn đầu tư công phải trở thành khối lượng thi công tại công trường; dự án đã được chấp thuận phải sớm triển khai; đất đai phải được đưa vào sử dụng hiệu quả; tín dụng và FDI phải chuyển thành năng lực sản xuất và giá trị tăng thêm.
Thành phố đang tập trung vào ba nhóm giải pháp chính:
Một là đẩy mạnh đầu tư công và các dự án hạ tầng quy mô lớn – đây là nguồn lực Thành phố có tính chủ động cao nhất. Nhiều dự án hạ tầng trọng điểm đã và đang bước vào giai đoạn thi công cao điểm như Vành đai 4 - Vùng Thủ đô, các cầu vượt sông Hồng, các công trình thoát nước, hồ điều hòa… Thành phố đang tập trung cao độ giải phóng mặt bằng, tháo gỡ vướng mắc cho hàng trăm dự án chậm triển khai và đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, phấn đấu đạt tỉ lệ giải ngân cao trong những tháng cuối năm.
Lũy kế giải ngân kế hoạch đầu tư công năm 2026 của toàn thành phố đến hết ngày 30.9.2026 là 115,574 nghìn tỉ đồng, đạt 96,32% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao và tương ứng 69,91% kế hoạch thành phố giao nếu không tính tiết kiệm 5% dự toán chi đầu tư để đầu tư công trình đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Hai là phát huy tối đa các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô năm 2026 để khơi thông nguồn lực, cải thiện môi trường đầu tư – kinh doanh và thu hút thêm vốn đầu tư xã hội. Ưu tiên tháo gỡ những dự án có khả năng tạo khối lượng, việc làm và giá trị gia tăng ngay trong quý IV.
Ba là thúc đẩy đồng thời cả phía cung và phía cầu: hỗ trợ công nghiệp tăng công suất, đặc biệt các ngành điện tử, kim loại, thiết bị điện; ban hành và triển khai đồng bộ các chính sách kích cầu tiêu dùng, hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất – kinh doanh, phát triển du lịch và kinh tế đêm trong mùa cao điểm cuối năm.
Để duy trì tăng trưởng hai con số trong dài hạn, thành phố đồng thời chuẩn bị các điều kiện tạo năng lực sản xuất mới, không gian phát triển mới: phát triển khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; công nghiệp công nghệ cao và bán dẫn; đầu tư đồng bộ hệ thống đường sắt đô thị và phát triển đô thị theo định hướng TOD; phát huy tối đa các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô.
Về sự tự tin, tôi cho rằng thành phố có cơ sở để quyết tâm và tin tưởng, nhưng tuyệt đối không chủ quan. Hà Nội có quy mô kinh tế lớn, thị trường tiêu dùng rộng, nguồn nhân lực chất lượng cao và tiềm lực khoa học – công nghệ đáng kể. Kết quả 9 tháng cho thấy nhiều động lực đang chuyển biến tích cực.
Tuy nhiên, từ tiềm năng đến kết quả tăng trưởng thực tế vẫn còn khoảng cách phải được rút ngắn bằng hành động và hiệu quả tổ chức thực hiện. Sự tự tin của Thành phố được thể hiện bằng tiến độ công trình, bằng sản lượng của doanh nghiệp, bằng dự án được đưa vào vận hành và cuối cùng là bằng giá trị tăng thêm thực tế của nền kinh tế. Với tinh thần đó, Thành phố sẽ nỗ lực cao nhất, hành động quyết liệt nhất, phấn đấu hoàn thành ở mức cao nhất mục tiêu tăng trưởng năm 2026.
Xin cám ơn ông!
