Brazil rời World Cup 2026 trong sự thất vọng. Ảnh: AFP
Thất bại 1-2 trước Na Uy ở vòng 16 đội World Cup 2026 không chỉ khiến Brazil lỡ hẹn với chức vô địch thế giới lần thứ sáu, mà còn phơi bày thực tế rằng Selecao không còn giữ vị thế thống trị như trước.
Đã 24 năm kể từ lần gần nhất Brazil vô địch World Cup vào năm 2002. Sau thất bại trước Na Uy, họ sẽ phải chờ ít nhất đến năm 2030 để nuôi hy vọng chấm dứt cơn khát danh hiệu. Nếu tiếp tục trắng tay, quãng thời gian chờ đợi sẽ chạm mốc 28 năm - bằng đúng khoảng cách giữa hai chức vô địch năm 1970 và 1994.
Thất bại này là cú sốc lớn với nền bóng đá từng năm lần vô địch thế giới. Trong khi đó, nhiều cường quốc khác cũng không khá hơn khi Đức bị loại ngay từ vòng 32 đội, còn Italy thậm chí không được tham dự vòng chung kết.
Đáng chú ý, Brazil vẫn chưa đánh bại bất kỳ đối thủ châu Âu nào ở vòng knock-out World Cup kể từ chiến thắng trước Đức trong trận chung kết năm 2002. Chuỗi thành tích đáng thất vọng ấy là một trong những nguyên nhân khiến Liên đoàn bóng đá Brazil quyết định bổ nhiệm Carlo Ancelotti.
Ngay sau thất bại trước Na Uy, Ancelotti khẳng định ông chưa từng nghĩ đến việc từ chức.
"Hôm nay chúng tôi phải chấp nhận nỗi thất vọng. Từ ngày mai, đội tuyển Brazil sẽ bắt đầu hướng đến tương lai. Đây là khởi đầu của một chu kỳ mới, chứ không phải sự kết thúc" - nhà cầm quân người Italy nhấn mạnh.
Tuy nhiên, việc Ancelotti có tiếp tục nhận được sự tin tưởng hay không vẫn là dấu hỏi lớn. Bất chấp bản hợp đồng kéo dài đến năm 2030, mọi cam kết đều có thể thay đổi nếu Liên đoàn bóng đá Brazil đánh mất niềm tin.
Một trong những vấn đề lớn nhất của Selecao là họ chỉ kiểm soát bóng 36% trước Na Uy - con số khó chấp nhận với đội bóng vốn nổi tiếng nhờ lối chơi áp đặt.
Dù chỉ số bàn thắng kỳ vọng (xG) của Brazil lên tới 2,61, vượt xa mức 1,05 của Na Uy, thống kê này phần nào bị ảnh hưởng bởi hai quả phạt đền. Trong đó Bruno Guimaraes đá hỏng, còn Neymar chỉ ghi bàn danh dự ở những phút bù giờ.
Thực tế trên sân cho thấy Na Uy mới là đội chơi gắn kết và hiệu quả hơn. Họ tận dụng tốt những cơ hội tạo ra, trong khi Brazil bỏ lỡ nhiều tình huống ngon ăn, đáng tiếc nhất là pha đối mặt của Endrick.
Ancelotti lý giải rằng Brazil chủ động lùi đội hình nhằm hạn chế những pha phản công của Erling Haaland. Tuy nhiên, cách tiếp cận này lại khiến Selecao đánh mất bản sắc vốn có.
Brazil từng là đội bóng khiến mọi đối thủ phải dè chừng, nhưng trước Na Uy, họ lại thi đấu với tâm thế e ngại. Điều đó càng trở nên khó chấp nhận khi hàng thủ vẫn sở hữu những trung vệ đẳng cấp như Gabriel Magalhaes và Marquinhos.
Ở chiều ngược lại, Haaland vẫn dễ dàng thoát khỏi sự kèm cặp để ghi cả 2 bàn thắng, cho thấy những khoảng trống lớn trong hệ thống phòng ngự Brazil.
Ancelotti từ chối chỉ trích bất kỳ cá nhân nào sau trận đấu. Ông cũng không đổ lỗi cho những điều chỉnh chiến thuật hay các sự thay đổi nhân sự, trong đó có việc tung Neymar và Endrick vào sân ở hiệp hai.
Thay vào đó, chiến lược gia người Italy nhấn mạnh những mặt tích cực của đội tuyển, từ các tài năng trẻ đến những cựu binh vẫn còn giá trị. Tuy nhiên, vấn đề của Brazil không chỉ nằm ở một trận đấu.
Chiều sâu đội hình của Selecao không còn vượt trội như trước. Khi Wesley chấn thương, Danilo, người sắp bước sang tuổi 35, phải trở lại đá hậu vệ phải. Raphinha chấn thương khiến Brazil phải trao cơ hội cho Rayan mới 19 tuổi, còn sự thiếu vắng Lucas Paqueta buộc Ancelotti thay đổi toàn bộ cấu trúc hàng tiền vệ. Ngay cả những phương án dự bị như Endrick hay Neymar cũng chưa đủ tạo ra khác biệt.
Lợi thế về chất lượng nhân sự từng giúp Brazil thống trị bóng đá thế giới suốt nhiều thập kỷ nay đã không còn. Trong một thế giới bóng đá ngày càng cân bằng, Selecao không còn có thể chiến thắng chỉ bằng danh tiếng hay truyền thống.
Ancelotti vẫn tin Brazil đang ở điểm khởi đầu của một chu kỳ mới. Nhưng để hiện thực hóa giấc mơ vô địch World Cup lần thứ sáu, ông sẽ phải xây dựng lại đội tuyển trong bối cảnh sự cạnh tranh khốc liệt hơn bao giờ hết.
