Công trình lạ ở lăng vua Thiệu Trị sẽ sớm được tháo dỡ

Hai công trình không có trong hồ sơ thiết kế

Sở Văn hóa và Thể thao (VHTT) thành phố Huế đã có văn bản gửi Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) và Cục Di sản văn hóa báo cáo về nội dung liên quan đến việc xây dựng các công trình tại di tích lăng vua Thiệu Trị, gây xôn xao dư luận trong những ngày qua.

Trước đó, ngày 5.1, từ phản ánh của Báo Lao Động về việc bên trong lăng mộ Nghi Thiên Chương Hoàng hậu Từ Dũ ở Huế xuất hiện một “công trình lạ” không nằm trong hồ sơ được phê duyệt trùng tu, Cục Di sản văn hóa đề nghị Sở VHTT thành phố Huế tổ chức kiểm tra, xác minh tại hiện trường việc thực hiện dự án, báo cáo UBND thành phố Huế và Bộ VHTTDL kết quả kiểm tra và giải quyết trước ngày 9.1.2026.

Báo cáo của Sở VHTT thành phố Huế cho biết, tại khu vực di tích lăng vua Thiệu Trị hiện có hai công trình xây dựng mới, không được đề cập hay đề xuất xây dựng trước đó ở các dự án trùng tu, tôn tạo liên quan do UBND thành phố Huế, Bộ VHTTDL thẩm định, phê duyệt.

Công trình đầu tiên là ngôi nhà rường được xây dựng cố định trên nền móng chân tảng phía trước Bửu thành lăng mộ Hoàng Thái hậu Từ Dũ. Đây là vị trí thuộc khu vực bảo vệ I (vùng lõi) của di tích. Nhà rường có diện tích khoảng 35m2; chiều cao khoảng 6m. Kết cấu gồm 16 cột gỗ, hệ thống vì kèo bằng gỗ, mái lợp ngói liệt.

Công trình thứ hai là cổng gỗ xây dựng tại lối vào lăng vua Thiệu Trị, tiếp giáp khu vực bảo vệ I của di tích. Đây là dạng cổng tam quan, gồm một lối đi chính ở giữa và hai lối đi phụ hai bên. Nền móng bê tông, kết cấu phía trên bằng gỗ.

Phải hoàn trả mặt bằng nguyên trạng di tích

Theo công văn của Sở VHTT thành phố Huế, lăng vua Thiệu Trị là thành phần cấu thành quan trọng của quần thể Di tích Cố đô Huế - Di sản văn hóa Thế giới; đã được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt và Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng di tích quốc gia. Do đó, mọi hoạt động tu bổ, tôn tạo, xây dựng mới tại đây, dù ở quy mô nhỏ, đều bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định.

Theo Hướng dẫn thực hiện Công ước Di sản Thế giới của UNESCO, các quốc gia thành viên có trách nhiệm thông báo trước cho Ủy ban Di sản Thế giới về các hoạt động xây dựng mới hoặc cải tạo lớn trong khu vực di sản có khả năng ảnh hưởng đến Giá trị Nổi bật Toàn cầu (OUV). Việc xây dựng công trình mới trong khu vực lăng tẩm - thành phần cốt lõi của hồ sơ di sản - dù quy mô không lớn, vẫn tiềm ẩn nguy cơ tác động đến tính xác thực và tính toàn vẹn của di sản nếu không được kiểm soát chặt chẽ. Với pháp luật trong nước, việc này là vi phạm quy định tại khoản 6 và khoản 9 Điều 9 Luật Di sản văn hóa năm 2024.

Sở VHTT đề nghị UBND thành phố Huế xem xét chỉ đạo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế thực hiện ngay việc tháo dỡ các công trình xây dựng trái phép nằm trong khu vực bảo vệ I và khu vực tiếp giáp khu vực bảo vệ I của Di tích lăng vua Thiệu Trị; thực hiện các biện pháp kỹ thuật để hoàn trả mặt bằng nguyên trạng di tích. Tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của tập thể và các cá nhân có liên quan...