Đền Bà Đế tựa lưng vào núi Độc, mặt trước mở ra biển khơi bao la, là điểm đến tâm linh biểu tượng mà du khách không thể bỏ qua khi du lịch Đồ Sơn, Hải Phòng. Ngôi đền không chỉ lôi cuốn bởi cảnh quan sơn thủy hữu tình mà còn bởi câu chuyện huyền thoại đầy bi thương về một "hồng nhan bạc phận".
Đền Bà Đế thờ bà Đào Thị Hương - người con gái tài sắc vẹn toàn ở vùng Ngọc Đồ Sơn xưa. Tương truyền, bà được sinh ra nhờ lòng thành tâm cầu tự của đôi vợ chồng nghèo đức độ. Ngay từ khi chào đời, bà đã tỏa ra mùi hương thơm ngát và ánh hào quang lạ kỳ. Càng lớn, bà càng xinh đẹp và có giọng hát làm say lòng người.
Có một ngày Chúa Trịnh Giang đi kinh lý Ðồ Sơn, khi dạo thắng cảnh đã xúc động trước tiếng hát truyền cảm cùng với vẻ đẹp nghiêng nước nghiêng thành của bà, Chúa yêu mến và quyến luyến không rời. Một thời gian sau, bà mang thai, Hàng Tổng biết chuyện và bắt bố mẹ Bà phải nộp phạt. Nhưng vì nhà nghèo không có tiền nộp phạt, Hàng Tổng đem bà dìm xuống biển.
Trước khi thác, bà ngẩng mặt lên trời khóc than xin trời Phật chứng giám, khi bị dìm xuống nước nếu có oan ức xin được nổi lên ba lần. Chứng kiến cảnh bà nổi lên ba lần, ai nấy chứng kiến đều không khỏi khiếp sợ trước sự linh thiêng. Sau này, khi biết chuyện oan khuất, Chúa Trịnh đã cho xây đền và lập đàn giải oan cho bà. Đến khi vua Tự Đức về thăm đền, ngài ban sắc phong “Đông Nhạc Đế Bà - Trịnh chúa phu nhân”.
Kiến trúc ngôi đền tuy đơn giản nhưng lại toát lên vẻ trang nhã và uy nghiêm. Chính điện là nơi thờ Bà Đế cùng mẫu thân. Hai bên được bố trí hài hòa với bàn thờ Tam Tòa Thánh Mẫu, bệ thờ Vua Biển, Vua Đất, Vua Núi và chúng sinh.
Điểm nhấn tại sân đền là hình ảnh con thuyền chở tượng Bồ Tát với đôi rồng uốn lượn, làm tăng thêm vẻ thanh tịnh và bề thế. Dù từng có thời gian xuống cấp, từ năm 1988, nhờ tâm huyết của người dân địa phương, ngôi đền đã được trùng tu khang trang như hiện tại.
Người dân Hải Phòng và du khách thập phương thường mách nhau rằng, đền Bà Đế là nơi linh thiêng nhất để cầu lộc, giải oan. Đặc biệt, những ai đang gặp phải nỗi oan khuất trong cuộc sống hoặc người thân bị nghi kỵ thường tìm về cửa Bà để thành tâm cầu nguyện, mong nhận được sự thấu hiểu và che chở.
Hằng năm, vào các ngày 24, 25 và 26 tháng 2 Âm lịch, đền Bà Đế lại rộn ràng mở hội. Ngày 24, 25 diễn ra lễ tạ Đức Bà, còn ngày 26 là ngày khai xuân và cúng cơm lễ đền. Đây là thời điểm đông đảo du khách đổ về dâng hương, tạo nên không khí lễ hội đặc sắc.
Sau khi chiêm bái tại đền Bà Đế, du khách có thể tiện đường ghé thăm chùa Hang - ngôi chùa nằm trong hang đá độc đáo hay tận hưởng không khí trong lành tại các bãi tắm Đồ Sơn.
