Nhiều quốc gia dầu mỏ Trung Đông hưởng lợi khi eo biển Hormuz bị phong tỏa. Ảnh: AFP
Trong khi một số nước trong khu vực Trung Đông thu lợi lớn bên cạnh những nước khác lại thiệt hại nặng nề, theo phân tích của Reuters.
Những nước hưởng lợi lớn khi tuyến vận tải qua eo biển Hormuz bị phong tỏa gồm có Iran, Oman và Saudi Arabia. Những khoản lợi tài chính đáng kể nhờ giá dầu tăng cao và khả năng duy trì xuất khẩu thông qua các tuyến thay thế. Ngược lại, các quốc gia phụ thuộc gần như hoàn toàn vào eo biển Hormuz để xuất khẩu dầu như Iraq, Kuwait và Qatar đã mất hàng tỉ USD doanh thu.
Iran trên thực tế đã đóng eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu - sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào nước này cuối tháng 2, khiến xung đột lan rộng. Tehran sau đó cho biết sẽ cho phép các tàu không có liên hệ với Mỹ hoặc Israel đi qua.
Dù một số tàu chở dầu vẫn có thể vượt qua tuyến đường thủy hẹp này, thị trường năng lượng toàn cầu vẫn chịu gián đoạn chưa từng có. Giá dầu Brent quốc tế đã tăng 60% trong tháng 3 - mức tăng theo tháng cao nhất trong lịch sử.
Tác động kinh tế giữa các nước trong khu vực vì thế ngày càng chênh lệch. Do có các tuyến xuất khẩu thay thế, Iran ghi nhận doanh thu dầu tăng 37%, Oman tăng 26% và Saudi Arabia tăng 4,3%. Trong khi đó, Iraq mất tới 76% doanh thu dầu, còn Kuwait giảm 73% do không thể vận chuyển dầu ra thị trường quốc tế.
Saudi Arabia phần nào giảm thiểu thiệt hại nhờ tuyến đường ống đông - tây cho phép vận chuyển dầu ra biển Đỏ mà không cần đi qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, cơ sở hạ tầng năng lượng của nước này vẫn đối mặt nguy cơ bị tấn công nếu xung đột leo thang.
Cuộc khủng hoảng cũng làm dấy lên lo ngại sâu rộng về an ninh năng lượng toàn cầu, khi nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng và giá năng lượng leo thang, buộc nhiều quốc gia phải tìm kiếm tuyến vận chuyển thay thế hoặc sử dụng dự trữ chiến lược.
