Lễ hội du lịch Chùa Hương gắn với bảo tồn và phát huy giá trị di sản

Bảo tồn di sản gắn với phát triển du lịch

Chùa Hương (Hương Sơn) là một quần thể văn hóa - tôn giáo lớn của Việt Nam, gồm khoảng 20 ngôi chùa, đền và đình, phân bố trong thung lũng suối Yến, thuộc xã Hương Sơn, Hà Nội. Trung tâm của quần thể là chùa Hương (chùa Trong) nằm trong động Hương Tích, ở hữu ngạn sông Đáy. Với giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa và cảnh quan, Hương Sơn được xếp hạng Di tích Quốc gia Đặc biệt năm 2017 và là 1 trong 21 Khu du lịch Quốc gia của Việt Nam.

Năm nay, lễ hội du lịch Chùa Hương diễn ra từ ngày 18.2.2026 đến hết ngày 11.5.2026 (tức từ mùng 2 tháng Giêng đến ngày 25.3 năm Bính Ngọ). Lễ khai hội được tổ chức vào ngày 22.2.2026 (mùng 6 tháng Giêng). Không gian lễ hội bao trùm toàn bộ quần thể di tích, tạo nên một không gian văn hóa - tín ngưỡng đặc sắc, giàu giá trị lịch sử và cảnh quan thiên nhiên.

Ông Trần Đức Hải - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Hương Sơn - cho biết: “Việc tổ chức lễ hội năm 2026 không chỉ phục vụ hoạt động tham quan, chiêm bái theo mùa mà còn hướng tới mục tiêu xây dựng Chùa Hương trở thành điểm đến du lịch hoạt động quanh năm, với các sản phẩm đa dạng, chất lượng cao, gắn kết chặt chẽ giữa bảo tồn di sản và phát triển kinh tế - xã hội địa phương”.

Ông Hải nhấn mạnh, mục tiêu chiến lược là thông qua chất lượng tổ chức lễ hội, tiếp tục khẳng định giá trị nổi bật của quần thể Hương Sơn, làm cơ sở trình Chính phủ công nhận Chùa Hương là Khu du lịch Quốc gia trong năm 2026, tiến tới hoàn thiện hồ sơ trình UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thiên nhiên thế giới vào năm 2030.

Hướng tới phát triển du lịch Chùa Hương quanh năm

Công tác chuẩn bị cho Lễ hội du lịch Chùa Hương năm 2026 được triển khai sớm, tập trung việc rà soát, chỉnh trang các điểm dịch vụ phù hợp với không gian lễ hội, trả lại cảnh quan tự nhiên cho di tích được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, gắn với xây dựng bộ nhận diện chung mang chiều sâu văn hóa - tâm linh đặc trưng của Chùa Hương.

Địa phương đẩy mạnh đầu tư hạ tầng, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý lễ hội. Hạ tầng viễn thông được tăng cường, hệ thống camera AI được lắp đặt tại các điểm trọng yếu, góp phần nâng cao hiệu quả điều hành, bảo đảm an ninh, an toàn và minh bạch.

Việc quản lý vé tham quan, vé đò thuyền bằng mã QR, bán vé điện tử, bán vé online, kiểm soát vé tự động, vận hành trung tâm điều hành và đường dây nóng tiếp nhận phản ánh của du khách cho thấy bước chuyển rõ nét từ phương thức quản lý truyền thống sang quản lý thông minh, lấy trải nghiệm của du khách làm trung tâm.

Ông Hải thông tin thêm, công tác quản lý dịch vụ, hàng quán, mặt bằng được siết chặt; kiên quyết xử lý các hành vi chèo kéo, ép giá, gian lận thương mại, lấn chiếm không gian di tích. Không dừng lại ở mùa lễ hội truyền thống, kế hoạch năm 2026 xác định rõ định hướng phát triển du lịch Chùa Hương quanh năm. Từ tháng 5 đến tháng 12, địa phương tập trung xây dựng các sản phẩm du lịch văn hóa - tâm linh, du lịch trải nghiệm, sinh thái, mạo hiểm trên cả bốn tuyến di tích; tổ chức các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao gắn với Phật Đản, mùa hoa sen, hoa súng, qua đó gia tăng sức hấp dẫn điểm đến, tạo sinh kế bền vững cho người dân địa phương.