Văn hóa vùng đất Gia Lai gắn với cồng chiêng, nhà sàn và cả những điệu múa. Ảnh: THANH TUẤN
Nhà rông, nơi lưu giữ giá trị văn hóa cộng đồng
Tháng 7.2026, HĐND tỉnh Gia Lai ban hành Nghị quyết 86/2026/NQ-HĐND về chính sách hỗ trợ khôi phục Không gian văn hóa cồng chiêng Gia Lai giai đoạn 2026-2030.
Ông Phạm Minh Châu - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Ia Khuơl - cho biết, xã đang rà soát các nhà rông truyền thống để đề xuất hỗ trợ theo Nghị quyết 86/NQ-HĐND tỉnh. Các nhà rông phải đáp ứng yêu cầu về quy hoạch, cảnh quan, kiến trúc, bảo tồn lâu dài và là nơi sinh hoạt cộng đồng thường xuyên của người dân. Vật liệu, thiết kế cũng phải phù hợp với truyền thống, được cơ quan chức năng thẩm định, phê duyệt.
Cùng với văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại được UNESCO ghi danh, nhà rông hiện nay là điểm đến du lịch hấp dẫn đối với nhiều du khách trong và ngoài nước. Ở đó, văn hóa con người, vùng đất, các tập tục từ xa xưa cũng như tinh thần bảo vệ quê hương, làng mạc của các cư dân bản địa được thể hiện sinh động.
Ông Nguyễn Văn Ánh - Bí thư Đảng ủy xã Ia Ly, Gia Lai - thông tin: “Chính quyền xã đang họp để triển khai thực hiện Nghị quyết 86/2026/NQ-HĐND tỉnh, rà soát, thống kê các nhà rông bị hư hại, cần sửa chữa, xây mới, chỉnh trang trên địa bàn. Việc nâng cấp nhà rông sinh hoạt của bà con vừa để phục vụ khách du lịch, vừa bảo tồn không gian văn hóa truyền thống”.
Giữ gốc văn hóa để phát triển du lịch bền vững
Đối với người dân bản địa, nhà rông, nhà sàn là điểm sinh hoạt văn hóa, nơi tuyên truyền các chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước đến từng hộ dân. Nhà rông cũng là nơi người dân thực hiện các nghi lễ linh thiêng như mừng lúa mới, hội cồng chiêng, múa xoang, văn hóa ẩm thực... Do đó, việc thực thi, lan tỏa tinh thần của Nghị quyết giúp người dân địa phương phấn khởi.
Theo nội dung Nghị quyết 86/2026/NQ-HĐND tỉnh, việc hỗ trợ gồm làm mới và sửa chữa nhà rông truyền thống của các dân tộc Bahnar, Chăm, Jrai và nhà sàn cộng đồng truyền thống của dân tộc H’rê trên địa bàn tỉnh Gia Lai.
Đối với công trình làm mới, mỗi năm hỗ trợ tối đa 10 công trình trên địa bàn tỉnh, mức hỗ trợ tối đa 70% giá trị dự toán công trình được cấp có thẩm quyền phê duyệt nhưng không quá 1 tỉ đồng/công trình/xã/phường.
Đối với công trình sửa chữa, mỗi năm hỗ trợ tối đa 20 công trình trên địa bàn tỉnh, mức hỗ trợ tối đa 500 triệu đồng/công trình/xã/phường theo dự toán được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Nhiều xã, phường đã chủ động triển khai các mô hình, hoạt động thiết thực như: thành lập và hỗ trợ các câu lạc bộ cồng chiêng; phục dựng lễ hội, nghi lễ truyền thống; bảo tồn, tôn tạo nhà rông và các thiết chế văn hóa; số hóa di tích, tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao, gia đình, lễ hội truyền thống…
Ông Thái Đại Ngọc - Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai - yêu cầu các cơ quan, đơn vị đổi mới tư duy từ bảo tồn đơn thuần sang bảo tồn gắn với phát huy giá trị; từ quản lý di sản sang khai thác hiệu quả, bền vững các giá trị văn hóa phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Ngành du lịch cần chọn lọc các giá trị văn hóa tiêu biểu, có lợi thế để xây dựng sản phẩm đặc trưng, tránh đầu tư dàn trải, trùng lặp. Đồng thời, chú trọng phát triển con người Gia Lai giàu bản sắc, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh.
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai cho biết, tỉnh đang xây dựng kế hoạch tổ chức Festival quốc tế cồng chiêng năm 2026, dự kiến diễn ra từ ngày 30.10 đến 8.11 với 45 đoàn nghệ nhân tham gia. Sự kiện tổ chức tại phường Pleiku, xã Biển Hồ và một số địa phương lân cận, nhằm quảng bá văn hóa, du lịch và hình ảnh con người Gia Lai.
