Hà Nội khai thác chiều sâu văn hóa, di sản

Dấu ấn văn hóa, di sản

Bà Lê Thị Ánh Mai - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội - cho biết, trong 10 ngày diễn ra Festival Thăng Long - Hà Nội 2026 đã có khoảng 16 sự kiện chính được tổ chức tại nhiều không gian văn hóa, di sản của Thủ đô - kể từ Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Bảo tàng Hà Nội, làng gốm Bát Tràng đến khu vực quanh hồ Hoàn Kiếm. Sự đa dạng về địa điểm và loại hình ấy đã tạo điều kiện để nhiều nguồn lực di sản của Hà Nội được giới thiệu qua những cách tiếp cận rất khác nhau.

Có thể kể đến những chương trình đặc sắc tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã gắn di tích vào một hành trình có sự tham gia trực tiếp của công chúng. Hay chương trình “Nhất trống - Một tiếng trống - Ngàn năm văn hiến” mở ra một hướng tiếp cận khác: Những chiếc trống đến từ Đọi Tam, Bình An hay Tây Nguyên được giới thiệu cùng đội ngũ nghệ nhân và cộng đồng thực hành, trong mối liên hệ với các tri thức và đời sống văn hóa đã tạo nên nó.

Một điểm nhấn khác là làng gốm Bát Tràng với sự tham gia của các nghệ nhân địa phương, những hiểu biết tích lũy trong quá trình làm nghề cũng được đưa vào sáng tạo nghệ thuật, từ đó mở thêm một cách để công chúng khám phá gốm bên cạnh các hoạt động sản xuất, tham quan và trải nghiệm.

Rồi, một nguồn chất liệu khác được khai thác trong chương trình thời trang Sắc màu Hà Nội - The Color of Hanoi tối 19.9 tại vườn hoa Đền Bà Kiệu: Các nhà thiết kế tìm cảm hứng từ cảnh sắc, ký ức và cảm quan thẩm mỹ về thành phố để phát triển các bộ sưu tập. Trong số đó, riêng bộ sưu tập Bút ký Hà Nội đã kết hợp ký họa về đô thị với nghệ thuật mây tre đan để đưa hình ảnh Hà Nội và kỹ thuật thủ công truyền thống vào thiết kế đương đại...

Đáng nói, chất liệu làm nên những chương trình ấy không phải nguồn lực mới xuất hiện cùng Festival, mà vốn đã được tích lũy trong lịch sử và đời sống văn hóa Hà Nội. Để trở thành những trải nghiệm hay chương trình thu hút người xem, đó là câu chuyện từ cách người làm nghề nhận ra tiềm năng, phát triển ý tưởng và lựa chọn phương thức thể hiện cho mình. Đặc biệt, trong xu thế hiện nay, quá trình này ngày càng vượt ra ngoài phạm vi của một chuyên ngành riêng lẻ để đòi hỏi sự tham gia của nhiều năng lực sáng tạo liên ngành khác nhau.

Festival Thăng Long - Hà Nội mở ra khả năng hình thành một lễ hội mới được xây dựng từ chính chiều sâu văn hóa, di sản với sự tham gia của lượng lớn nghệ sĩ, diễn viên và các nghệ nhân cùng tham gia.

Tiếp nối những giá trị văn hóa đặc sắc của Thủ đô

Ngay sau thành công của Festival Thăng Long - Hà Nội, TP Hà Nội lại bắt tay ngay vào công tác chuẩn bị cho Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ hai có chủ đề “Hội tụ di sản - Kiến tạo tương lai”. Đây là sự kiện do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với UBND TP Hà Nội tổ chức.

Tại Lễ hội lần thứ nhất diễn ra đầu tháng 10.2025, đã có 48 quốc gia, tổ chức quốc tế tham dự, với nhiều không gian, sự kiện văn hóa đặc sắc, từ triển lãm “Con đường văn hóa”, tới trình diễn trang phục quốc tế với chủ đề “Bước chân di sản”/Lễ hội Áo dài; chương trình giới thiệu văn hóa nghệ thuật; chiếu phim; Ngày hội sách; các hoạt động giới thiệu nghệ thuật ẩm thực của các quốc gia; 30 chương trình biểu diễn nghệ thuật quốc tế đã thu hút hơn 1 triệu lượt khách đến tham quan, trải nghiệm mỗi ngày.

Vì vậy, năm nay, Ban tổ chức kỳ vọng Lễ hội lần 2 sẽ tạo nên một điểm nhấn văn hóa đối ngoại nổi bật trong năm 2026, thu hút sự quan tâm của công chúng, truyền thông trong nước và quốc tế. Lễ hội góp phần đưa Hà Nội - thành phố sáng tạo của UNESCO - trở thành điểm gặp gỡ của những sắc màu văn hóa thế giới, nơi những giá trị truyền thống được tôn vinh, những sáng tạo mới được lan tỏa và những nhịp cầu hữu nghị giữa Việt Nam với bạn bè quốc tế ngày càng được bền chặt.

Theo Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế, Bộ VHTTDL Nguyễn Phương Hòa, Lễ hội lần này quy tụ sự tham gia của 50 quốc gia, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp. Đây là dịp để các nền văn hóa gặp gỡ, giao lưu và chia sẻ những giá trị đặc sắc, đồng thời quảng bá hình ảnh Việt Nam, Thủ đô Hà Nội và những giá trị văn hóa, di sản của đất nước đến bạn bè quốc tế.

Bên cạnh đó, Lễ hội năm nay tiếp tục phát huy tinh thần giao lưu, kết nối và cùng sáng tạo thông qua văn hóa. Các hoạt động được thiết kế nhằm tạo nên một không gian văn hóa đa sắc màu, nơi các quốc gia giới thiệu bản sắc, di sản và những giá trị văn hóa đặc trưng, đồng thời mở ra những cơ hội hợp tác mới trong các lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, du lịch và công nghiệp sáng tạo.

Ban tổ chức cũng thông tin, với quy mô được mở rộng và nội dung đa dạng hơn so với Lễ hội lần thứ nhất, Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ hai có 45 không gian văn hóa, 35 gian ẩm thực, chương trình chiếu phim với 18 quốc gia đăng ký tham gia, không gian thời trang với 19 quốc gia gửi trang phục truyền thống, cùng sự góp mặt của 20 đoàn nghệ thuật quốc tế.