Cận cảnh Bảo vật quốc gia bia đá chùa Nghĩa Xá. Ảnh: Lương Hà
Chùa Nghĩa Xá (hay còn gọi là chùa Viên Quang) ở xã Xuân Trường, tỉnh Ninh Bình là ngôi chùa cổ, được công nhận là di tích cấp quốc gia năm 1991. Tại ngôi chùa này còn lưu giữ bia đá có niên đại Thiên Phù Duệ Vũ 3 (năm 1122).
Với những giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa, mỹ thuật và tư liệu, bia đá chùa Nghĩa Xá được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia. Đây là một tác phẩm nghệ thuật đặc sắc tiêu biểu cho phong cách mỹ thuật Phật giáo thời Lý thế kỷ 12 và giai đoạn thời Lê Trung Hưng thế kỉ 16, giai đoạn vàng son trong lịch sử Phật giáo Việt Nam.
Ông Phạm Ngọc Năm - Ban quản lý di tích chùa Nghĩa Xá, xã Xuân Trường cho biết, theo sử sách ghi chép, văn bia chùa Nghĩa Xá do Lục Thượng Thái sư Lý Tường Đĩnh thời Lý soạn và được khắc lại vào thời Lê Trung Hưng cuối thế kỉ 16. Nội dung bài văn bia hàm chứa giá trị văn học sâu sắc với những nội dung mang ý nghĩa triết lý Phật giáo, góp phần quan trọng trong việc nghiên cứu văn học thời Lý - Trần.
Theo ông Năm, sau khi được công nhận là Bảo vật quốc gia, công tác bảo quản, gìn giữ bia đá càng được địa phương và nhà chùa chú trọng hơn. Ban quản lý di tích thường xuyên kiểm tra hiện trạng bảo vật, thực hiện vệ sinh định kỳ, đồng thời phối hợp với các cơ quan chuyên môn triển khai các biện pháp bảo vệ nhằm hạn chế tác động của thời tiết và môi trường.
"Đây không chỉ là niềm tự hào của người dân địa phương mà còn là tài sản văn hóa quý giá của quốc gia. Vì vậy, chúng tôi luôn nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc bảo quản, gìn giữ nguyên trạng bảo vật để phục vụ công tác nghiên cứu, tham quan và giáo dục truyền thống cho các thế hệ mai sau", ông Năm chia sẻ.
Ngoài Bảo vật quốc gia bia đá chùa Nghĩa Xá, đến nay tỉnh Ninh Bình đã có tổng số 22 Bảo vật quốc gia. Đây là những hiện vật được các tiền nhân lưu truyền lại, có giá trị đặc biệt quý hiếm, tiêu biểu của đất nước về lịch sử, văn hóa, khoa học.
