Để AI thực sự trở thành trợ lý học tập

Bồi dưỡng năng lực ứng dụng AI

Năm học 2026-2027, Trường Tiểu học Phú Thọ (phường Phú Thọ) tiếp tục đưa giáo dục trí tuệ nhân tạo (AI) vào giảng dạy, hướng đến sử dụng công nghệ như một công cụ hỗ trợ giáo viên và học sinh. Theo bà Nguyễn Thị Kim Hương, Hiệu trưởng nhà trường, để AI thực sự trở thành trợ lý hữu ích, trước hết giáo viên cần nắm kiến thức nền tảng, biết lựa chọn và khai thác công cụ phù hợp với mục tiêu bài học.

Nhà trường tạo điều kiện để giáo viên tiếp cận, thực hành các công cụ AI, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng trong các buổi sinh hoạt tổ chuyên môn. Qua thực tế, mức độ tiếp cận công nghệ giữa giáo viên chưa đồng đều. Một số thầy cô đã chủ động tìm tòi, vận dụng AI vào công việc chuyên môn, trong khi những người khác cần thêm thời gian hướng dẫn và thực hành.

“Giáo viên không nhất thiết phải trở thành chuyên gia về AI, nhưng cần hiểu kiến thức nền tảng, biết sử dụng công cụ phù hợp và quan trọng nhất là hướng dẫn học sinh sử dụng AI an toàn, có trách nhiệm. Giáo viên cũng phải có khả năng kiểm chứng thông tin do AI cung cấp, bởi không phải nội dung nào AI tạo ra cũng chính xác”, bà Hương chia sẻ.

Còn tại Trường Tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm (phường Sài Gòn) chú trọng kết hợp đầu tư hạ tầng số với bồi dưỡng đội ngũ. Hiệu trưởng nhà trường Đỗ Ngọc Chi cho biết, mục tiêu là giúp giáo viên khai thác AI phù hợp để thiết kế bài giảng, xây dựng học liệu và đổi mới hoạt động dạy học.

Là một trong những trường tiểu học đầu tiên tại TPHCM khánh thành Phòng học Kỹ năng công dân số, nhà trường đầu tư Phòng Kỹ năng số – Digital Skill Classroom rộng 48m², trang bị 40 máy tính bảng, Smart TV, Internet tốc độ cao cùng tài liệu hướng dẫn về an toàn mạng và công dân số. Không gian này tạo điều kiện để học sinh tiếp cận công nghệ, thực hành kỹ năng số và hình thành ý thức sử dụng công nghệ có trách nhiệm.

Song song với đầu tư cơ sở vật chất, giáo viên được bồi dưỡng về khai thác học liệu số, sử dụng AI hỗ trợ dạy học và ứng dụng các nền tảng trực tuyến. Qua đó, công nghệ có thể hỗ trợ thầy cô đa dạng hóa bài giảng, còn học sinh được hướng dẫn tìm kiếm, chọn lọc, kiểm chứng thông tin và phát triển tư duy phản biện. Giáo viên vẫn giữ vai trò định hướng, giúp các em sử dụng AI chủ động, an toàn thay vì phụ thuộc vào công nghệ.

Đưa AI vào từng hoạt động học tập

Thực tế, để AI phát huy hiệu quả, nhiều trường học tại TPHCM chú trọng bồi dưỡng năng lực ứng dụng công nghệ cho giáo viên. Trong các dịp hè những năm học qua, nhiều cơ sở giáo dục đã mời chuyên gia công nghệ, AI hướng dẫn cán bộ, giáo viên, nhân viên tìm hiểu tiềm năng, thách thức của trí tuệ nhân tạo; thực hành cách đặt yêu cầu, tương tác với AI và khai thác công cụ để thiết kế bài giảng, xây dựng học liệu.

Ông Lưu Hồng Phong, Hiệu trưởng Trường THCS Lam Sơn (phường Bình Phú) cho biết, từ những bỡ ngỡ ban đầu, nhiều giáo viên đã dần chủ động tìm hiểu, thử nghiệm các công cụ AI và sáng tạo nội dung phục vụ công việc chuyên môn.

Theo ông Phong, AI có thể hỗ trợ giáo viên từ khâu chuẩn bị bài giảng đến xây dựng học liệu. Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc vào khả năng lựa chọn, kiểm tra và điều chỉnh nội dung của người sử dụng. Việc bồi dưỡng vì thế không chỉ giúp giáo viên làm quen với công nghệ mà còn mở ra thêm cách thức tổ chức dạy học, trong đó AI hỗ trợ công việc chuyên môn, còn giáo viên quyết định cách vận dụng vào thực tế lớp học.

Từ thực tiễn giảng dạy lớp 1 tại Trường Tiểu học Thuận Kiều (phường Đông Hưng Thuận), cô Nguyễn Thị Thanh Thảo cũng khai thác AI để xây dựng học liệu trực quan, tạo video kể chuyện, hình ảnh minh họa và trò chơi học tập. Với môn Tiếng Việt, AI hỗ trợ thiết kế video kể chuyện bám sát sách giáo khoa, giúp nội dung liền mạch, dễ hiểu. Ở môn Toán, các bài toán được chuyển thành tình huống gần gũi để học sinh dễ hình dung và lựa chọn phép tính phù hợp. Cô còn sử dụng Canva, Quizizz để thiết kế hoạt động tương tác, tăng hứng thú học tập.

Theo cô Thảo, việc ứng dụng AI giúp mở rộng nguồn học liệu, giảm thời gian chuẩn bị đồ dùng dạy học thủ công, qua đó giáo viên có thêm điều kiện tập trung hướng dẫn và rèn luyện học sinh. Dù vậy, công cụ chỉ phát huy tác dụng khi được lựa chọn phù hợp với mục tiêu bài học và đặc điểm người học.

“Việc sử dụng AI trong dạy học hiện nay là điều tất yếu, giáo viên tích cực và cởi mở, chịu khó học tập nghiên cứu, tìm tòi và ứng dụng hiệu quả linh hoạt để có thể nâng cao chuyên môn, mang đến các bài giảng sinh động hứng thú đến người học”, cô Thảo chia sẻ.