Theo Bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hòa, cúm mùa là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm gây ra, chủ yếu bởi các chủng cúm A (H3N2, H1N1) và cúm B.
Bệnh có khả năng lây nhiễm cao, lây lan nhanh trong cộng đồng và có thể gây thành dịch, thậm chí đại dịch.
Tại Việt Nam, cúm mùa xuất hiện quanh năm nhưng thường gia tăng vào mùa đông - xuân.
Virus lây truyền từ người sang người qua đường hô hấp, thông qua các giọt bắn hoặc dịch tiết mũi, họng khi người bệnh ho, hắt hơi. Ngoài ra, việc tiếp xúc với đồ vật có chứa virus rồi đưa tay lên mắt, mũi, miệng cũng có thể khiến virus xâm nhập cơ thể.
Theo các bác sĩ, người nhiễm virus cúm có khả năng lây truyền cho người khác từ một ngày trước khi xuất hiện triệu chứng đến khoảng 5-7 ngày sau khi khởi phát bệnh.
Nguy cơ lây nhiễm tăng khi tiếp xúc trực tiếp với người bệnh, đặc biệt tại những nơi tập trung đông người như trường học, nhà trẻ.
Cúm mùa thường bị nhầm lẫn với cảm lạnh thông thường. Tuy nhiên, các triệu chứng cúm thường xuất hiện đột ngột sau khoảng 1-4 ngày kể từ khi nhiễm virus và có thể nghiêm trọng hơn so với các biểu hiện hắt hơi, nghẹt mũi thường gặp ở người bị cảm lạnh.
Các triệu chứng phổ biến gồm sốt, ớn lạnh, nhức đầu, đau nhức cơ, chóng mặt, chán ăn và mệt mỏi. Người bệnh cũng có thể bị ho, đau họng, chảy nước mũi, buồn nôn, nôn, viêm tai hoặc tiêu chảy.
Cúm mùa nguy hiểm bởi khả năng lây lan nhanh và có thể gây thành dịch. Bệnh có nguy cơ dẫn đến biến chứng nặng, thậm chí tử vong, nhất là ở những nhóm có sức đề kháng yếu hoặc mắc bệnh nền.
Các nhóm có nguy cơ cao mắc cúm hoặc gặp biến chứng nặng gồm trẻ em dưới 5 tuổi, người từ 65 tuổi trở lên, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh mạn tính. Trong đó, các bệnh lý đáng lưu ý là bệnh tim mạch, hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), đái tháo đường, ung thư, bệnh gan, bệnh thận, suy giảm miễn dịch và bệnh về máu.
Ngoài ra, nhân viên y tế và những người thường xuyên chăm sóc bệnh nhân cũng thuộc nhóm có nguy cơ phơi nhiễm cao.
Theo các bác sĩ, điều kiện thời tiết lạnh cùng một số yếu tố môi trường có thể tạo thuận lợi cho virus cúm tồn tại và lây lan.
Thời gian tồn tại của virus phụ thuộc vào nhiệt độ, độ ẩm và bề mặt tiếp xúc. Đây cũng là một trong những lý do dịch cúm thường gia tăng vào mùa lạnh tại nhiều khu vực.
Để chủ động phòng bệnh, người dân được khuyến cáo tiêm vaccine cúm hằng năm, tốt nhất trước thời điểm virus bắt đầu lây lan mạnh trong cộng đồng.
Sau khi tiêm, hệ miễn dịch sẽ tạo ra kháng thể giúp bảo vệ cơ thể trước các chủng virus cúm có trong vaccine. Vaccine cúm không gây bệnh cúm. Thông thường, cơ thể cần khoảng 2 tuần để hình thành đáp ứng miễn dịch bảo vệ.
Tuy nhiên, hiệu quả bảo vệ phụ thuộc vào mức độ phù hợp giữa các chủng virus trong vaccine và các chủng đang lưu hành. Khả năng bảo vệ cũng giảm dần theo thời gian, trong khi virus cúm có thể thay đổi qua từng năm.
Vì vậy, tiêm vaccine cúm hằng năm là biện pháp được khuyến cáo.
