Siêu El Nino có thể trở lại từ mùa hè năm nay

Theo dự báo mới nhất của Cục Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA), La Nina đang nhanh chóng kết thúc, mở đường cho đợt El Nino mạnh, thậm chí siêu El Nino có thể hình thành trong mùa hè năm 2026 và kéo dài sang năm 2027.

Các nhà dự báo ước tính 62% khả năng El Nino xuất hiện trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 8. Hiện tượng này xảy ra khi gió tín phong trên Thái Bình Dương suy yếu, cho phép khối nước ấm lớn dịch chuyển từ phía tây Thái Bình Dương về phía đông, gần châu Mỹ.

El Nino thường khiến nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng mạnh. Trong những năm El Nino hoạt động mạnh, Trái đất thường ghi nhận các mức nhiệt cao kỷ lục.

Theo nhà khoa học khí hậu Daniel Swain của NOAA, El Nino giống như cơ chế “giải phóng nhiệt” tích tụ trong đại dương.

“Nó giúp đưa lượng nhiệt bị ‘giam’ trong tầng nước sâu của đại dương trở lại bề mặt và bầu khí quyển” - ông giải thích.

Cơ chế này từng xảy ra rõ rệt trong giai đoạn 2023-2024, khi El Nino mạnh đã góp phần đẩy nhiệt độ toàn cầu lên các mức chưa từng có. Năm 2023 trở thành năm nóng nhất từng được ghi nhận, trước khi kỷ lục này tiếp tục bị vượt qua trong năm 2024.

Nhà khoa học Zeke Hausfather của NOAA cho rằng nếu El Nino mạnh hình thành trong năm 2026, nó có thể đẩy nhiệt độ toàn cầu tăng thêm và khiến năm 2027 có nguy cơ trở thành năm nóng nhất lịch sử sau 2024.

Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh El Nino chỉ là một phần của bức tranh lớn hơn. Nguyên nhân chính khiến Trái đất nóng lên vẫn là phát thải khí nhà kính từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch.

Ngoài việc làm tăng nhiệt độ, El Nino còn gây xáo trộn thời tiết ở nhiều khu vực.

Tại Mỹ, khu vực miền nam thường có xu hướng mưa nhiều hơn và nhiệt độ mát hơn, điều này có thể giúp giảm bớt hạn hán và nguy cơ cháy rừng. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo một mùa mưa thuận lợi cũng khó có thể giải quyết hoàn toàn tình trạng thiếu nước nghiêm trọng tại vùng tây nam nước này.

Trong khi đó, El Nino thường làm giảm số lượng bão hình thành trên Đại Tây Dương, nhưng điều này không đồng nghĩa với việc mùa bão sẽ hoàn toàn an toàn. Chỉ cần một cơn bão lớn đổ bộ cũng có thể gây thiệt hại thảm khốc.

Các nhà khoa học cho rằng tác động đáng lo ngại nhất của El Nino nằm ở sự thay đổi cực đoan của các hình thái thời tiết. Khi đại dương và khí quyển tích tụ nhiều năng lượng hơn, thế giới có thể chứng kiến mưa lớn dữ dội hơn, hạn hán nghiêm trọng hơn và cháy rừng tồi tệ hơn.

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia Việt Nam, các năm xuất hiện El Nino thường khiến nhiệt độ tại Việt Nam tăng cao, làm gia tăng các đợt nắng nóng kéo dài.

Một số năm El Nino trước đây từng khiến tình trạng xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long diễn ra nghiêm trọng.

El Nino có thể làm giảm số lượng bão trên Biển Đông nhưng lại tăng nguy cơ các đợt mưa cực đoan cục bộ, khiến dự báo thời tiết trở nên khó khăn hơn.