Dự báo không khí lạnh tràn từ Bắc Cực, dự báo mùa đông năm nay rét sâu

Xuất hiện dấu hiệu cho thấy vành đai gió quanh Bắc Cực có thể suy yếu, khiến khối không khí lạnh tràn xuống phía nam, làm tăng nhu cầu sử dụng điện và gây gián đoạn giao thông.

Nguy cơ xảy ra đợt rét sâu tại Mỹ, châu Á và một số khu vực ở châu Âu trong mùa đông năm nay đang gia tăng, theo Bloomberg.

Dù nhiều yếu tố từng khiến mùa đông năm ngoái ấm áp kỷ lục vẫn còn tồn tại, nhưng thời tiết mùa đông năm nay chịu ảnh hưởng của một hiện tượng quan trọng: Lốc xoáy vùng cực (polar vortex) - dải gió mạnh bao quanh Bắc Cực - có dấu hiệu suy yếu, mở đường cho không khí lạnh tràn xuống các khu vực trọng điểm.

Nếu rét đậm xảy ra, nhu cầu điện và khí đốt sẽ tăng mạnh, khiến người tiêu dùng phải chi tiêu nhiều hơn. Ở Mỹ, nhu cầu điện vốn đã tăng nhanh, đặc biệt do sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu, đang đẩy giá điện bán buôn lên cao. Thời tiết giá lạnh trong mùa đông năm nay còn có thể dẫn tới hỗn loạn giao thông, đe dọa mùa lúa mì ở Mỹ và châu Âu.

“Càng về cuối tháng 12, hãy chú ý đến lốc xoáy vùng cực" - Dan Hart, chuyên gia dự báo thời tiết tại OpenWeather (London, Anh), cảnh báo.

Mùa đông tại Mỹ sẽ “lạnh hơn bình thường và chắc chắn lạnh hơn năm ngoái”, ông Matt Rogers - Chủ tịch hãng dự báo khí hậu Commodity Weather Group - dự báo.

Bản tin dự báo mùa đông năm nay của Commodity Weather Group nhận định, tại Mỹ, khu vực từ tây bắc Thái Bình Dương đến miền trung New England có khả năng lạnh hơn mức trung bình, trong khi đó, vùng Đại Bình nguyên và Hồ Lớn sẽ có nhiệt độ thấp hơn đáng kể.

Tại châu Âu, dù các mô hình thời tiết chính dự báo mùa đông nhìn chung ôn hòa, nhưng đang ngày càng nhiều dấu hiệu cho thấy xảy ra các đợt không khí lạnh thường xuyên hơn, đặc biệt ở khu vực Bắc và Trung Âu.

Ở Trung Quốc - hiện tượng La Nina, tức nhiệt độ bề mặt Thái Bình Dương mát hơn - có thể khiến mùa đông lạnh hơn bình thường, làm tăng nguy cơ thiếu khí đốt, theo phân tích của Jack Lu, chuyên gia tại Morgan Stanley. Dự báo chính thức của Trung Quốc cũng cho thấy nhiệt độ thấp hơn trung bình tại khu vực phía nam và đông bắc đất nước.

Tuy nhiên, các nhà dự báo lưu ý, không có gì đảm bảo rằng nhiệt độ sẽ giảm sớm đến mức ảnh hưởng rõ rệt đến nhu cầu năng lượng. Năm ngoái, lốc xoáy vùng cực chỉ thực sự tan vào tháng 3.

Tuy nhiên, nếu không khí lạnh Bắc Cực tràn xuống trước kỳ nghỉ lễ, lịch bay và vận chuyển hàng hóa có thể bị rối loạn. Các đợt không khí lạnh cực mạnh cũng làm tăng khả năng tuyết lan xa hơn về phía nam hoặc khiến bão ở Đại Tây Dương và Thái Bình Dương trở nên dữ dội hơn.

Ông Judah Cohen - Giám đốc dự báo theo mùa tại Viện Nghiên cứu Khí quyển và Môi trường Verisk - chỉ ra, hệ thống gió dao động bán niên đang thổi theo hướng đông. Chuyển động này có thể kích hoạt hiện tượng nóng lên đột ngột tầng bình lưu, tức nhiệt độ tăng nhanh trong khí quyển và là dấu hiệu báo trước cho thấy lốc xoáy vòng cực suy yếu. Nếu hiện tượng này xảy ra sớm "sẽ có tác động rất lớn đến toàn bộ thời tiết mùa đông năm nay".