Một khách hàng nếm thử sản phẩm ớt bột paprika tại Lễ hội Ớt bột Paprika và Ẩm thực ở Kalocsa, Hungary vào ngày 19.9.2026. Ảnh: AFP
Từ sáng sớm đến nửa đêm, vợ chồng nông dân Nikoletta Pajsan Nagy và Laszlo Pajsan phải liên tục chăm sóc ruộng ớt rộng 2,5ha tại Hungary trong mùa hè khô hạn nhất từng được ghi nhận ở châu Âu.
Do đường dây điện chạy qua khu đất khiến phần lớn diện tích không thể tưới tiêu, họ thường xuyên phải xới đất quanh gốc để duy trì vụ ớt - nguyên liệu làm paprika.
Paprika là loại gia vị dạng bột làm từ ớt đỏ phơi khô, từ lâu đã giữ vị trí quen thuộc trong ẩm thực và văn hóa Hungary.
Theo số liệu chính thức, diện tích trồng ớt dùng làm bột paprika tại Hungary từng đạt 13.029ha vào năm 1979 nhưng đến năm 2024 chỉ còn 1.410ha.
Ông Robert Braj, cố vấn của BWA Kft - một trong những nhà sản xuất gia vị hàng đầu tại Hungary cho biết, nông dân đang chịu sức ép từ các sản phẩm nhập khẩu giá rẻ từ Trung Quốc và một số khu vực Nam Mỹ.
Ông Braj nhận định, biến đổi khí hậu cũng khiến việc sản xuất ngày càng khó khăn và tốn kém do hạn hán kéo dài, nắng nóng cực đoan và sự xuất hiện của các loại sâu bệnh mới.
Theo cơ quan khí tượng HungaroMet, Hungary cùng một số nước Liên minh châu Âu (EU) đã trải qua mùa hè khô hạn nhất kể từ khi bắt đầu ghi nhận số liệu năm 1901 và nóng thứ hai trong lịch sử.
Thiếu lao động cũng khiến diện tích canh tác bị thu hẹp. Bà Agnes Toth, người bán các sản phẩm paprika tại hội chợ thường niên ở Kalocsa cho hay, thời gian trước gia đình bà trồng khoảng 6ha ớt nhưng hiện chỉ còn khoảng 3ha do không đủ lao động thời vụ để thu hoạch thủ công. Kalocsa cùng Szeged ở miền nam Hungary là hai trung tâm sản xuất paprika truyền thống, hiện được EU công nhận và bảo hộ chỉ dẫn địa lý.
Trong khi hoạt động sản xuất gặp nhiều khó khăn, thói quen sử dụng paprika trong ẩm thực Hungary cũng đang thay đổi. Theo các chuyên gia, người trẻ ngày càng ít nấu các món truyền thống và có xu hướng lựa chọn những món ăn nhanh, dễ chuẩn bị hơn.
Bộ Nông nghiệp và Kinh tế Thực phẩm Hungary cho biết, cơ quan này đang tìm cách nâng cao khả năng cạnh tranh của người sản xuất, song chưa công bố biện pháp mới.
