Nga để ngỏ khả năng hợp tác với các nước phương Tây khai thác Tuyến đường biển phương Bắc. Ảnh: Ria Novosti
Tờ Izvestia đưa tin, ông Vladislav Maslennikov, Vụ trưởng Vụ Châu Âu thuộc Bộ Ngoại giao Nga cho biết, Mátxcơva sẵn sàng đối thoại với mọi đối tác có thiện chí, bao gồm cả các quốc gia Bắc Cực phương Tây như Na Uy hay Phần Lan, nhằm khai thác Tuyến đường biển phương Bắc (NSR).
Hiện tại, Trung Quốc và Ấn Độ vẫn là hai đối tác chính của Nga trong phát triển logistics Bắc Cực, nhưng cánh cửa đang dần mở rộng.
Hormuz bất ổn, tuyến Bắc Cực lên ngôi
Khủng hoảng tại eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới - đã khiến nhiều quốc gia đặt câu hỏi về độ an toàn của các hành lang thương mại truyền thống. Trong bối cảnh đó, Tuyến đường biển phương Bắc nổi lên như một lựa chọn thay thế nhờ khoảng cách ngắn hơn và ít rủi ro địa chính trị hơn.
Về mặt thời gian, lợi thế của tuyến này là rất rõ. Một chuyến hàng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Bắc Cực tới châu Á chỉ mất khoảng 20 ngày vào mùa hè, so với 30 ngày qua kênh đào Suez và tới 37 ngày nếu đi vòng qua Mũi Hảo Vọng. Điều này giúp giảm đáng kể chi phí và thời gian vận chuyển.
Khối lượng hàng hóa qua NSR cũng đang tăng lên. Năm 2025, lượng hàng trung chuyển đạt 3,2 triệu tấn và tiếp tục tăng trưởng trong năm 2026. Đây là tín hiệu cho thấy tuyến đường này đang dần thu hút sự quan tâm của thị trường.
Phương Tây có quay lại hợp tác với Nga?
Trước năm 2022, hợp tác Bắc Cực giữa Nga và phương Tây chủ yếu diễn ra trong khuôn khổ Hội đồng Bắc Cực. Tuy nhiên, xung đột tại Ukraina đã khiến nhiều cơ chế bị đóng băng.
Dù vậy, một số tín hiệu “tan băng” đang xuất hiện. Các nhóm chuyên gia đã nối lại hoạt động, và khả năng tổ chức các cuộc họp trực tiếp đang được thảo luận. Đáng chú ý, hợp tác giữa Nga và Na Uy trong lĩnh vực đánh bắt cá và nghiên cứu khoa học vẫn tiếp tục, bất chấp các lệnh trừng phạt.
Theo giới phân tích, Phần Lan và Na Uy là những đối tác tiềm năng nhất nếu phương Tây quay lại hợp tác. Phần Lan có thế mạnh về đóng tàu, trong khi Na Uy có lợi ích trực tiếp tại khu vực Bắc Cực.
Tuy nhiên, triển vọng này vẫn phụ thuộc lớn vào diễn biến địa chính trị. Nhiều nước phương Tây khẳng định việc khôi phục quan hệ đầy đủ với Nga chỉ có thể diễn ra sau khi xung đột tại Ukraina kết thúc.
Tuyến phụ nhưng đầy tiềm năng
Trong ngắn hạn, Tuyến đường biển phương Bắc khó có thể thay thế hoàn toàn các tuyến truyền thống như eo biển Hormuz hay kênh đào Suez.
Hiện nay, NSR chủ yếu phục vụ xuất khẩu dầu, khí hóa lỏng và nhu cầu tiếp tế khu vực phía Bắc của Nga. Việc tích hợp tuyến này vào mạng lưới logistics toàn cầu vẫn còn hạn chế, khi nhiều cảng Bắc Cực chưa được trang bị đầy đủ.
Để trở thành một tuyến thương mại quốc tế thực sự, Nga cần đầu tư mạnh vào hệ thống cảng biển, đội tàu phá băng, dịch vụ cứu hộ, y tế và hạ tầng sửa chữa.
Nhưng trong bối cảnh thế giới ngày càng bất ổn, vai trò của NSR như một tuyến vận tải bổ sung đang trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Nếu Nga thành công trong việc nâng cấp hạ tầng và mở rộng hợp tác quốc tế, tuyến đường này có thể trở thành một mắt xích chiến lược mới trong chuỗi cung ứng toàn cầu - đặc biệt khi những “điểm nghẽn” như Hormuz liên tục bị thử thách.
