Tập đoàn Gazprom từng là nhà cung cấp khí đốt Nga chủ chốt cho EU. Ảnh: TASS
Cảnh báo này được ông Kirill Dmitriev - Đặc phái viên của Tổng thống Nga về đầu tư và hợp tác kinh tế với nước ngoài, Giám đốc điều hành Quỹ Đầu tư Trực tiếp Nga (RDIF) - đưa ra. Ông Dmitriev cho rằng chính sách từ bỏ năng lượng Nga đang khiến châu Âu tự đẩy mình vào thế khó.
Theo ông Dmitriev, giá dầu và giá khí đốt đang tăng mạnh và có thể gây tác động nghiêm trọng tới kinh tế châu Âu trong thời gian tới.
Chỉ trong vài tuần, giá khí đốt đã tăng khoảng 70%, trong khi giá dầu vượt mốc 110 USD/thùng do gián đoạn nguồn cung và vận chuyển qua eo biển Hormuz - tuyến đường chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu.
Nguyên nhân sâu xa, theo phía Nga, là việc Liên minh châu Âu (EU) từ chối nguồn năng lượng “ổn định và giá rẻ” từ Mátxcơva sau xung đột Ukraina năm 2022. Những sự kiện như vụ nổ đường ống Nord Stream từng khiến giá khí đốt châu Âu tăng sốc, và đến nay thị trường vẫn chưa hoàn toàn ổn định.
Rủi ro tiếp tục gia tăng khi các tuyến cung cấp còn lại cũng bị đe dọa. Nga cáo buộc Ukraina gia tăng tấn công vào đường ống TurkStream - một trong những tuyến khí đốt hiếm hoi còn vận hành sang châu Âu. Nếu tuyến này bị gián đoạn, áp lực lên nguồn cung sẽ càng lớn.
Không chỉ trên đất liền, vận chuyển năng lượng trên biển cũng đối mặt nguy cơ. Một tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) liên quan đến Nga đã bị tấn công bằng máy bay không người lái trên Địa Trung Hải hồi tháng 3, làm dấy lên lo ngại về an ninh hàng hải trong bối cảnh xung đột lan rộng.
Trong khi đó, EU vẫn giữ lập trường cứng rắn. Ủy ban châu Âu khẳng định sẽ không quay lại nhập khẩu năng lượng Nga và tiếp tục kế hoạch loại bỏ hoàn toàn nhiên liệu hóa thạch từ nước này vào năm 2027.
Tuy nhiên, không phải tất cả các quốc gia thành viên đều đồng thuận. Một số lãnh đạo châu Âu đã bắt đầu kêu gọi xem xét lại chính sách. Thủ tướng Bỉ Bart De Wever cho rằng cần nối lại quan hệ với Nga để đảm bảo nguồn năng lượng giá rẻ. Trong khi đó, Hungary và Slovakia từ lâu đã phản đối các biện pháp hạn chế dầu khí Nga.
Về phía Mátxcơva, các quan chức khẳng định Nga vẫn sẵn sàng cung cấp năng lượng theo giá thị trường và hợp tác với bất kỳ đối tác nào, bất chấp các lệnh trừng phạt. Trong bối cảnh chiến sự với Iran làm gián đoạn một phần nguồn cung toàn cầu, nhu cầu đối với dầu khí Nga thậm chí đang gia tăng, đặc biệt từ các nước châu Á.
Thứ trưởng Bộ Năng lượng Nga Pavel Sorokin cho biết, Nga đang hợp tác với các đối tác Ấn Độ và làm việc trên cơ sở cùng có lợi. “Về cơ bản, chúng tôi tin rằng không nên có bất kỳ giới hạn trừng phạt nào và mỗi quốc gia nên có quyền lựa chọn đối tác mà mình muốn hợp tác” - ông Sorokin nhấn mạnh.
