Mỹ - Iran kết thúc đàm phán với dấu hiệu tiềm năng

Ngoại trưởng Iran Oman Sayyid Badr Albusaidi ngày 26.2 cho biết hai bên đã đạt “tiến bộ đáng kể” sau các phiên họp tại Geneva, Thụy Sĩ. Ông cho hay các cuộc thương lượng sẽ sớm được nối lại sau khi tham vấn tại thủ đô mỗi nước, đồng thời các cuộc thảo luận cấp kỹ thuật dự kiến diễn ra tại Vienna vào tuần tới.

Các phiên làm việc bao gồm hai cuộc họp sáng và chiều giữa Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi và các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, Jared Kushner. Ông Albusaidi nói hai bên đã trao đổi những ý tưởng “sáng tạo và tích cực”, song không công bố chi tiết và cũng không khẳng định các trở ngại lớn nhất đã được tháo gỡ.

Ông Araqchi mô tả đây là một trong những vòng đàm phán nghiêm túc nhất giữa hai nước, cho biết hai bên đã đạt đồng thuận về một số vấn đề và còn khác biệt ở những nội dung khác. Iran nhấn mạnh yêu cầu dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ, trong khi Washington lâu nay yêu cầu Tehran phải đưa ra nhượng bộ sâu rộng trước khi có bước đi này.

Một quan chức Iran nhận định hai nước có thể đạt khuôn khổ thỏa thuận nếu Washington tách bạch vấn đề hạt nhân và phi hạt nhân. Chính quyền Tổng thống Donald Trump khẳng định chương trình tên lửa đạn đạo và sự ủng hộ của Iran đối với các nhóm vũ trang trong khu vực phải nằm trong nội dung đàm phán.

Washington muốn Tehran từ bỏ toàn bộ hoạt động làm giàu uranium. Iran nhiều lần phủ nhận ý định phát triển bom hạt nhân và cho biết sẽ thể hiện sự linh hoạt, đồng thời đề xuất các nhượng bộ mới để đổi lấy việc dỡ bỏ trừng phạt và công nhận quyền làm giàu uranium.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho rằng việc Iran từ chối thảo luận về chương trình tên lửa là vấn đề lớn cần được xử lý.

Diễn biến ngoại giao diễn ra trong bối cảnh lo ngại xung đột tại Trung Đông gia tăng. Ông Trump từng cảnh báo Iran phải đạt thỏa thuận trong vòng 10-15 ngày nếu không sẽ phải đối mặt với “những điều thực sự tồi tệ”. Ông tuyên bố ưu tiên giải pháp ngoại giao nhưng không cho phép Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Mỹ đã tăng cường triển khai máy bay chiến đấu và nhóm tác chiến tàu sân bay tới khu vực. Iran từng phóng tên lửa đáp trả các cuộc không kích vào cơ sở hạt nhân và cảnh báo sẽ trả đũa mạnh nếu bị tấn công lần nữa, làm dấy lên lo ngại về xung đột lan rộng.

Trong nước, Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei đối mặt sức ép kinh tế do trừng phạt và bất ổn xã hội. Tổng thống Masoud Pezeshkian khẳng định ông Khamenei đã cấm vũ khí hủy diệt hàng loạt, tái khẳng định Tehran không phát triển vũ khí hạt nhân.