Greenland hé lộ tiến triển đàm phán với Mỹ, Đan Mạch quyết giữ lằn ranh đỏ

Bộ trưởng Ngoại giao Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen cuối tuần qua cho biết các cuộc đàm phán giữa Mỹ, Đan Mạch và Greenland đã đạt được một số tiến triển, nhưng nhấn mạnh rằng khủng hoảng liên quan đến mong muốn của Mỹ đối với Greenland vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.

“Chúng tôi chưa ra khỏi khủng hoảng và hiện vẫn chưa có giải pháp” - Ngoại trưởng Rasmussen nói. Tuyên bố này cho thấy dù bầu không khí đối thoại đã dịu lại, những khác biệt căn bản về chủ quyền và định hướng tương lai của Greenland vẫn còn tồn tại.

Đan Mạch nhiều lần tái khẳng định “lằn ranh đỏ” của mình là không chấp nhận bất kỳ hành động nào xâm phạm chủ quyền của Greenland - vùng lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch.

Lập trường này được Copenhagen nhấn mạnh trong bối cảnh dư luận Greenland ngày càng tỏ ra lo ngại trước sự hiện diện gia tăng của Mỹ trên hòn đảo rộng lớn nhưng thưa dân này.

Theo một cuộc thăm dò do báo The Copenhagen Post công bố, 76% người dân Greenland phản đối việc trở thành một phần của Mỹ.

Kết quả khảo sát phản ánh tâm lý dè dặt, thậm chí phản đối, của đa số người dân địa phương trước các tín hiệu cho thấy Washington muốn mở rộng ảnh hưởng tại Bắc Cực.

Trong thời gian trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump từng công khai bày tỏ mong muốn “giành quyền kiểm soát” Greenland, coi đây là lợi ích chiến lược quan trọng đối với an ninh quốc gia Mỹ.

Ông từng để ngỏ khả năng đạt được mục tiêu này thông qua mua bán hòa bình, thậm chí không loại trừ kịch bản sử dụng biện pháp quân sự.

Tuy nhiên, kể từ sau cuộc gặp với Tổng Thư ký NATO Mark Rutte bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos, Thụy Sĩ, hồi tháng trước, Tổng thống Trump đã hạ nhiệt đáng kể các phát ngôn cứng rắn. Ông tuyên bố loại trừ khả năng can thiệp quân sự, dù vẫn khẳng định Greenland có vai trò then chốt đối với chiến lược an ninh của Mỹ tại khu vực Bắc Cực.

Cùng thời điểm đó, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio đã tiếp các quan chức Greenland và Đan Mạch tại Nhà Trắng. Cuộc gặp được kỳ vọng sẽ mở ra hướng đi mới cho đối thoại ba bên. Tuy nhiên, nhiều tuần sau, kết quả cụ thể vẫn chưa rõ ràng, ngoại trừ tín hiệu tích cực từ cuộc gặp giữa ông Trump và ông Rutte.

Lãnh đạo ngành ngoại giao Greenland Vivian Motzfeldt cũng thừa nhận tiến trình đàm phán vẫn còn dài và phức tạp. “Chúng tôi chưa đạt được điều mình mong muốn”, bà nói. “Đây sẽ là một chặng đường dài và hiện còn quá sớm để nói chúng tôi sẽ đi đến đâu”.

Giới phân tích cho rằng Greenland đang đứng trước những sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị tại Bắc Cực gia tăng. Hòn đảo này có vị trí chiến lược quan trọng, sở hữu tiềm năng khoáng sản đáng kể và nằm trên các tuyến hàng hải có thể trở nên sôi động hơn khi băng tan do biến đổi khí hậu.

Trong bối cảnh đó, dù các cuộc đàm phán với Mỹ đã có dấu hiệu tiến triển, Greenland và Đan Mạch vẫn tỏ rõ sự thận trọng. Việc cân bằng giữa lợi ích an ninh, kinh tế và quyền tự quyết của người dân địa phương được xem là bài toán khó, chưa thể có lời giải trong một sớm một chiều.