Dự án mở rộng Xa lộ Hà Nội và Quốc lộ 1 có tổng chiều dài 15,7km, từ cầu Sài Gòn đến nút giao Tân Vạn, được khởi công năm 2010 theo hình thức BOT (xây dựng - kinh doanh - chuyển giao).
Ban đầu, dự án được UBND TPHCM phê duyệt với tổng mức đầu tư 2.516 tỉ đồng và năm 2016 điều chỉnh nâng lên hơn 4.900 tỉ đồng.
Theo thiết kế, tuyến đường được mở rộng lên 12 - 16 làn xe và chia thành ba đoạn. Trong đó, đoạn từ cầu Sài Gòn đến nút giao Bình Thái dài 6,2km; đoạn từ Bình Thái đến nút giao Trạm 2 dài 5,3km; đoạn từ nút giao Trạm 2 đến Tân Vạn dài 4,2km.
Dự án dự kiến hoàn thành sau 36 tháng kể từ khi được bàn giao mặt bằng. Tuy nhiên, đến nay mới chỉ có hai đoạn đầu cơ bản hoàn thành, trong khi đoạn cuối vẫn còn dang dở do vướng công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng.
Một trong những hạng mục chưa thể đưa vào khai thác là hầm chui trên tuyến song hành phải Xa lộ Hà Nội, khu vực nút giao Trạm 2 theo hướng từ cầu Sài Gòn đi Đồng Nai. Công trình dài khoảng 400m hiện còn vướng mặt bằng của 21 hộ dân tại phường Tăng Nhơn Phú.
Theo Công ty Cổ phần Đầu tư Hạ tầng Kỹ thuật TPHCM (CII) - nhà đầu tư dự án, nếu được bàn giao đầy đủ mặt bằng, hạng mục này chỉ cần khoảng 3 tháng để hoàn thành và đưa vào sử dụng.
Trong khi đó, đoạn từ nút giao cổng chính Đại học Quốc gia TPHCM đến nút giao Tân Vạn vẫn còn khoảng 11,5ha đất chưa thể thu hồi, ảnh hưởng đến việc thi công tuyến song hành trái. Đối với tuyến song hành phải, chỉ khoảng 500m trước khu vực Bến xe Miền Đông mới được triển khai.
Thống kê cho thấy khu vực này còn vướng 205 trường hợp, gồm 203 trường hợp tại phường Đông Hòa, một trường hợp tại phường Linh Xuân và một trường hợp tại phường Phước Long.
Lãnh đạo phường Đông Hòa cho biết, các trường hợp trên thuộc địa bàn phường Bình Thắng, TP Dĩ An (tỉnh Bình Dương trước đây). Do dự án bị đình trệ trong thời gian dài, khu vực này đã bị mất 71 trong tổng số 80 cột mốc giải phóng mặt bằng, buộc cơ quan chức năng phải khôi phục cột mốc để tiếp tục triển khai các thủ tục thu hồi đất.
Mới đây, Văn phòng UBND TPHCM đã ban hành thông báo kết luận của Phó Chủ tịch UBND TPHCM Hoàng Nguyên Dinh tại cuộc họp rà soát tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng dự án.
Theo đó, UBND phường Tăng Nhơn Phú được giao tiếp tục vận động, thuyết phục 21 hộ dân còn lại bàn giao mặt bằng trước ngày 25.7.2026.
UBND phường Phước Long và Linh Xuân được yêu cầu khẩn trương rà soát hồ sơ pháp lý, đồng thời hoàn tất công tác vận động hộ dân còn lại bàn giao mặt bằng theo thời hạn được giao.
Lãnh đạo TPHCM cũng đề nghị Đại học Quốc gia TPHCM phối hợp với UBND phường Đông Hòa khẩn trương bàn giao ranh giới, tổ chức cắm mốc ngoài thực địa để phục vụ công tác kiểm kê, bồi thường, giải phóng mặt bằng và triển khai các bước tiếp theo của dự án.
Đối với 71 trường hợp phải bố trí tái định cư bằng nền đất, UBND TPHCM giao Sở Xây dựng chủ trì phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát phương án bố trí tái định cư phù hợp.
Đây là cơ sở để Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TPHCM sớm hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh dự án, trình cấp có thẩm quyền xem xét theo quy định.
