Sáng 4.11, tiếp tục Kỳ họp thứ 2, Quốc hội thảo luận về dự án Luật An ninh dữ liệu.
Phát biểu tại hội trường, đại biểu Lê Thị Thanh Lam (Đoàn ĐBQH Cần Thơ) cho biết vấn đề đặt ra từ ý kiến của cử tri là dữ liệu của người dân được bảo vệ thế nào và người dân có thực sự tiện lợi hay không.
Báo cáo kinh tế - xã hội của Chính phủ ghi nhận VNeID đã trở thành kênh giao tiếp chủ yếu và xác định nhiệm vụ năm 2027 là liên thông các cơ sở dữ liệu, không yêu cầu người dân cung cấp lại thông tin đã có. Hướng đi đã rõ, vấn đề là tập trung tổ chức thực hiện đồng bộ, an toàn.
Về nguyên tắc bảo vệ an ninh dữ liệu, đại biểu Lê Thị Thanh Lam đề nghị bổ sung một khoản quy định hệ thống số của cơ quan nhà nước phục vụ người dân ưu tiên triển khai trên nền tảng chung đã được đánh giá an ninh, hạn chế phát sinh hệ thống riêng lẻ kết nối vào cơ sở dữ liệu quốc gia.
Đại biểu dẫn báo cáo thẩm tra của Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại cho biết năm 2025 ghi nhận khoảng 552.000 cuộc tấn công mạng, có khoảng 300 triệu dữ liệu bị rao bán với hơn 1,7 triệu bản ghi dữ liệu.
Qua kiểm tra 7 bộ, ngành, địa phương kết nối có Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ quan chức năng đã phát hiện 1.315 lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng.
Theo đại biểu, thực tế có thể người dùng điện thoại có dung lượng bộ nhớ nhỏ mà phải cài đặt nhiều ứng dụng như định danh điện tử VNeID, bảo hiểm xã hội, ứng dụng thuế, ứng dụng giao thông, quản lý giấy tờ, ứng dụng điện nước.
"Máy thì đầy, chạy chậm, thông báo đến liên tục, tin tuyên truyền, tin nhắc và lẫn cả báo cáo về hồ sơ, thời hạn, quyền lợi của cá nhân. Nhiều thông tin thì người dân sẽ không đọc và bỏ sót những thông tin quan trọng nhất. Điều đó cho thấy càng nhiều hệ thống trùng lặp cùng kết nối vào dữ liệu của người dân thì càng nhiều điểm phải bảo vệ" - đại biểu đoàn Cần Thơ nhấn mạnh.
Từ đó, đại biểu đề nghị cần xác định rõ việc sử dụng dữ liệu an toàn, đúng mục đích, có trách nhiệm và hiệu quả.
Còn về trách nhiệm báo cáo sự cố, đại biểu Lê Thị Thanh Lam đề nghị bổ sung khi dữ liệu cá nhân bị lộ lọt, chủ quản dữ liệu phải thông báo kịp thời cho người bị ảnh hưởng, kèm hướng dẫn phòng tránh lừa đảo, bảo đảm thống nhất với Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Đồng thời đề nghị người dân cần biết dữ liệu của mình bị lộ để tự bảo vệ mình. Theo đại biểu, thực tế không ít người nhận cuộc gọi, tin nhắn lừa đảo đọc đúng họ tên, số căn cước, đúng giọng nói và cả khuôn mặt của người thân.
Vị đại biểu này cũng đề nghị Chính phủ chỉ đạo rà soát các ứng dụng phục vụ người dân. Dịch vụ nào tích hợp lên nền tảng dùng chung, dịch vụ nào chỉ cần kết nối, chia sẻ dữ liệu; tránh đầu tư trùng lặp, tốn kém chi phí vận hành.
