Ngày 2.11, tiếp tục Kỳ họp thứ 2, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).
Cuối phiên thảo luận, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan đã giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu nêu.
Theo Bộ trưởng, đây là một dự án luật liên quan tới vấn đề sức khỏe của người dân, đến sự sống và cái chết.
Dự thảo mới tiếp tục tạo các điều kiện để mở rộng cơ hội sống cho người bệnh, đồng thời đảm bảo công khai, minh bạch hơn đối với hoạt động hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người theo quy định của pháp luật.
“Chúng tôi xác định việc hiến, ghép mô, bộ phận cơ thể người là một thành tựu y học hiện đại rất quan trọng. Sau mỗi ca ghép thành công sẽ trao thêm hy vọng cho bệnh nhân được có quyền sống; sau mỗi nghĩa cử hiến tặng là một tấm lòng nhân ái, sự sẻ chia vô giá của người hiến, gia đình người hiến” - Bộ trưởng khẳng định.
Bộ trưởng Bộ Y tế nói, tinh thần dự thảo luật được xây dựng trên nguyên tắc xuyên suốt. Việc mở rộng cơ hội hiến tạng để cứu người nhưng không đánh đổi sự an toàn, quyền và lợi ích hợp pháp của người hiến.
Đặc biệt là không tạo điều kiện cho việc ép buộc, lừa dối hay lạm dụng trong việc triển khai thực hiện dự án luật.
Về độ tuổi đăng ký hiến tạng và các biện pháp bảo vệ người hiến. Bộ trưởng nói, triển khai thực hiện theo tinh thần của luật cũ. Người đăng ký hiến chỉ áp dụng cho người từ đủ 18 tuổi trở lên để đủ năng lực hành vi dân sự, đảm bảo được trách nhiệm đối với việc quyết định một vấn đề quan trọng của đời mình.
Cùng với đó, dự thảo luật đã quy định rất nhiều nội dung để tăng cường việc kiểm soát, ngăn chặn các hành vi mua bán mô, bộ phận cơ thể người và bảo vệ người hiến.
Ví dụ như việc tăng tuổi của người được hiến lên 25 tuổi (luật cũ là 18 tuổi) để bảo vệ đội ngũ thanh thiếu niên - một nguồn lực rất quan trọng của đất nước.
Hay bổ sung quy định xác minh nhân thân, mối quan hệ giữa người hiến và người được ghép; bổ sung đảm bảo tính độc lập trong đánh giá điều kiện hiến, tư vấn và lấy ghép.
Bổ sung các quy định về hành vi nghiêm cấm. Trước đây theo luật cũ chúng ta chỉ có 10 nhóm hành vi nghiêm cấm, riêng dự án này tăng lên 21 nhóm hành vi nghiêm cấm.
Việc này để làm cơ sở cho các cơ quan pháp luật điều tra, xử lý các vụ việc liên quan đến các hành vi lạm dụng, lợi dụng liên quan đến lấy ghép mô tạng.
Cơ quan soạn thảo cũng đã bổ sung các quy định để cấm lấy mô, bộ phận cơ thể từ bào thai.
Bên cạnh đó việc bổ sung Hội đồng chết não, xác định chết não, chết tuần hoàn và bảo đảm phù hợp với việc điều trị, tận tâm hiến lấy ghép mô tạng cũng đã được quy định rất rõ trong dự thảo luật.
Theo Bộ trưởng, nhiều đại biểu quan tâm việc triển khai thực hiện đối với người dưới 18 tuổi, trong dự thảo luật đã quy định rất rõ người dưới 18 tuổi chỉ được hiến mô tái sinh thuộc danh mục do Bộ Y tế ban hành (ví dụ như tế bào gốc tạo máu, tế bào lympho từ máu ngoại vi) và phải đáp ứng các điều kiện hết sức là chặt chẽ.
Việc triển khai này tuyệt đối cấm lấy mô không tái sinh, bộ phận cơ thể người sống dưới 18 tuổi. Một vấn đề nữa là bổ sung quy định không được lấy bộ phận cơ thể người hiến khi còn sống.
Bên cạnh đó dự án luật cũng đã triển khai thực hiện các nội dung để đảm bảo việc hiến ghép đối với những người đã chết não, chết tuần hoàn cũng hết sức chặt chẽ.
