Các máy ly tâm tại cơ sở làm giàu uranium Natanz ở miền trung Iran. Ảnh: Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Iran
Ngày 22.7 (giờ địa phương), sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố có thể sớm tấn công cơ sở hạt nhân ngầm Pickaxe của Iran, nhiều chuyên gia và tổ chức nghiên cứu đã đưa ra đánh giá mới về vai trò của địa điểm này trong chương trình hạt nhân của Tehran.
Đáng chú ý, ông David Albright, chuyên gia về vũ khí hạt nhân và Chủ tịch Viện Khoa học và An ninh Quốc tế (ISIS), nhận định Iran đang phát đi những tín hiệu cho thấy nước này có thể tìm cách khôi phục năng lực phát triển vũ khí hạt nhân.
Theo ông Albright, cơ sở Pickaxe trước đây từng được đánh giá là chưa chứa các hạng mục đủ giá trị để trở thành mục tiêu quân sự. Tuy nhiên, nhận định đó có thể đã thay đổi.
"Ông Trump có thể không muốn Iran tiếp tục sở hữu một cơ sở hạt nhân được xây dựng sâu dưới lòng đất, trong bối cảnh Tehran dường như đang tìm cách tái thiết năng lực phát triển vũ khí hạt nhân", ông Albright viết trên mạng xã hội X.
Núi Pickaxe nằm ở phía nam cơ sở làm giàu uranium Natanz của Iran. Công trình được khởi công từ năm 2020 sau khi một cơ sở lắp ráp máy ly tâm tại Natanz bị phá hủy.
Theo ước tính của ISIS, khu phức hợp này được xây dựng ở độ sâu khoảng 100m dưới lòng núi, đủ khả năng chống chịu nhiều loại bom xuyên boong-ke hiện nay.
Trong khi đó, phân tích ảnh vệ tinh của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) cho thấy hoạt động xây dựng tại Pickaxe đã được đẩy nhanh kể từ sau khi Mỹ tiến hành không kích 3 cơ sở hạt nhân của Iran vào tháng 6.2025, gồm Natanz, Fordow và Isfahan.
CSIS cho biết Iran đã xây dựng thêm các tường an ninh bao quanh khu vực cùng nhiều đường hầm ở phía tây, phía đông và phía nam.
Dù vậy, cả ISIS và CSIS đều nhận định hiện chưa có bằng chứng công khai cho thấy Pickaxe đã đi vào hoạt động hoặc đang được sử dụng làm cơ sở làm giàu uranium quy mô lớn.
Về phía Mỹ, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington có thể sớm tấn công khu vực này và khẳng định Iran "không thể làm gì để ngăn cản".
Đáp lại, Bộ Tư lệnh Khatam Al-Anbiya của Iran cảnh báo nếu Mỹ thực hiện cuộc tấn công nhằm vào Pickaxe, Tehran sẽ coi đây là hành động mở rộng xung đột và sẽ đáp trả nhằm vào các lợi ích của Mỹ cùng các đồng minh trong khu vực.
