Bộ Tài chính góp ý về quy định tiền lương đóng BHXH với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã. Ảnh: Xuyên Đông
Theo dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội mới nhất, Điều 73 quy định về điều chỉnh tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc cơ bản giữ nguyên quy định hiện hành.
Theo đó, đối với người lao động thuộc đối tượng thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH để tính mức bình quân được điều chỉnh theo hai trường hợp.
Người lao động bắt đầu tham gia BHXH trước ngày 1.1.2016 được điều chỉnh theo mức tham chiếu tại thời điểm hưởng chế độ hưu trí.
Trong khi đó, người bắt đầu tham gia từ ngày 1.1.2016 trở đi sẽ được điều chỉnh theo cơ sở chỉ số giá tiêu dùng (CPI) như quy định đối với khu vực hưởng lương do người sử dụng lao động quyết định.
Đối với người lao động thuộc đối tượng thực hiện chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH được điều chỉnh trên cơ sở chỉ số giá tiêu dùng của từng thời kỳ theo quy định của Chính phủ.
Góp ý về quy định này, Bộ Tài chính đề xuất bổ sung quy định đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã.
Góp ý về Điều 73, Bộ Tài chính đề nghị bổ sung thêm một điểm vào khoản 1 nhằm xử lý trường hợp người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố thuộc điểm k khoản 1 Điều 2 của Luật.
Theo đề xuất, đối với những người bắt đầu tham gia BHXH trước ngày 1.1.2016 nhưng có tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc cao hơn mức tham chiếu thì được điều chỉnh theo quy định tại khoản 2 Điều 73, tương tự nhóm hưởng lương do người sử dụng lao động quyết định.
Bộ Tài chính cho biết, theo Nghị định số 158/2025/NĐ-CP, từ ngày 1.7.2025, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố là mức phụ cấp hằng tháng.
Trường hợp mức phụ cấp thấp hơn mức đóng BHXH tối thiểu thì áp dụng mức đóng tối thiểu theo quy định của Luật BHXH.
Đồng thời, thời gian đóng BHXH của nhóm đối tượng này được tính là thời gian đóng theo chế độ tiền lương do Nhà nước quy định.
Theo Bộ Tài chính, trên thực tế từ ngày 1.7.2025, mức phụ cấp làm căn cứ đóng BHXH của đối tượng này có thể bằng hoặc cao hơn mức tham chiếu, chẳng hạn đạt 5 triệu đồng/tháng.
Tuy nhiên, Điều 73 của dự thảo Luật BHXH và Điều 16 Nghị định số 158/2025/NĐ-CP hiện chưa có hướng dẫn điều chỉnh tiền lương đối với trường hợp này, dẫn đến nguy cơ tính chưa đúng mức bình quân tiền lương để hưởng các chế độ BHXH.
Nếu không được điều chỉnh theo cơ chế áp dụng cho khu vực doanh nghiệp, sẽ phát sinh bất cập so với người lao động hưởng lương do người sử dụng lao động quyết định.
Ngoài nội dung trên, Bộ Tài chính cũng đề nghị sửa đổi khoản 1 Điều 73 theo hướng xác định rõ thời điểm "bắt đầu tham gia BHXH theo chế độ tiền lương do Nhà nước quy định", thay vì chỉ quy định thời điểm bắt đầu tham gia BHXH.
Theo cơ quan này, việc sửa đổi sẽ giúp thống nhất cách hiểu trong trường hợp người lao động có thời gian tham gia BHXH ở nhiều chế độ tiền lương khác nhau.
Bên cạnh đó, Bộ Tài chính còn đề xuất bổ sung quy định chuyển tiếp. Theo đó, tiền lương đã đóng BHXH trước thời điểm Luật mới có hiệu lực sẽ được điều chỉnh theo mức lương cơ sở tại thời điểm luật có hiệu lực, sau đó tiếp tục điều chỉnh theo mức tăng của mức tham chiếu qua từng thời kỳ.
Đối với các kiến nghị này của Bộ Tài chính, Bộ Nội vụ cho biết chưa tiếp thu.
Theo cơ quan chủ trì soạn thảo, các nội dung này sẽ được tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền để xem xét, quyết định trong quá trình hoàn thiện dự thảo luật.
